Huyệt Mi Xung (BL3)
Huyệt Mi Xung (BL3), Kinh Bàng quang. Vị trí: Ở đầu, phía trên khuyết trán, trên đường chân tóc trước 0,5 thốn.
Huyệt Mi Xung (BL3): vị trí vùng trán, tác dụng và giới hạn bằng chứng[1][3]
Mi Xung, tên quốc tế Meichong, mang mã BL3 và là huyệt thứ 3 của kinh Túc Thái Dương Bàng quang.[1][2][3]
Theo WHO, BL3 nằm trên đầu, phía trên khuyết trán và cao hơn đường chân tóc trước 0,5 B-cun; ghi chú riêng của huyệt xác định nó ở giữa GV24 và BL4.[1]
Học Mi Xung cần tách ba câu hỏi: huyệt nằm ở đâu, sách Y học cổ truyền ghi công dụng gì, và nghiên cứu trên người thực sự đánh giá phương pháp nào. Một kết quả của cả phác đồ không thể tự động trở thành hiệu quả của một huyệt.
Phạm vi học tập: Bài viết không hướng dẫn tự châm, tự cứu, kích điện hoặc tự dùng lực lên vùng trán để chữa bệnh. Với đau đầu, vấn đề thị giác hoặc đau mắt, hãy đọc đầy đủ bảng
“Khi nào cần chăm sóc y tế?” bên dưới; các nhánh cấp cứu được ưu tiên hơn hướng dẫn khám khẩn hay khám thông thường.
[7][8]
1. Đặc tính của huyệt Mi Xung[1][2][3]
Tên gọi và kinh mạch
Tài liệu WHO dùng tên Meichong — BL3; một bài tra cứu tiếng Việt ghi trực tiếp “Mi xung (BL3)”.[1][3]
Trong Sổ tay tra huyệt, mục tương ứng được in là “MY XUNG”, ghi “Huyệt thứ 3 của kinh Bàng quang”, nằm trong phần kinh Túc Thái Dương Bàng quang.[2]
Bài này dùng cách viết Mi Xung, đồng thời giữ rõ cách viết My Xung khi nói đến mục sách, để người đọc đối chiếu mà không tưởng là hai huyệt khác nhau.[1][2][3]
Tên gọi và kinh mạch
| Thông tin |
Nội dung cần nhớ |
| Tên dùng trong bài |
Mi Xung.[3] |
| Tên in trong sách |
My Xung.[2] |
| Mã và tên quốc tế |
BL3 — Meichong.[1] |
| Kinh mạch, thứ tự |
Huyệt thứ 3 của kinh Túc Thái Dương Bàng quang.[2] |
| Vùng định vị |
Vùng đầu, phía trên khuyết trán, cao hơn chân tóc trước 0,5 B-cun.[1] |
Đọc “khu phong” trong đúng hệ quy chiếu[2]
Sổ tay tra huyệt ghi công năng khu phong và các ứng dụng truyền thống: đầu đau, mắt sưng đỏ, chóng mặt.[2]
Đó là cách mô tả trong Y học cổ truyền, không phải một kết luận thử nghiệm rằng châm riêng Mi Xung chữa được mọi nguyên nhân của các triệu chứng ấy. Khi đọc một chỉ định cổ truyền, không nên bỏ qua câu hỏi người bệnh đang mắc bệnh gì và có cần khám khẩn hay không.
2. Vị trí huyệt Mi Xung[1][3]
Mốc định vị theo WHO[1]
Mô tả chuẩn của WHO gồm hai mốc: phía trên khuyết trán và cao hơn đường chân tóc trước 0,5 B-cun.[1]
Ghi chú ngay dưới mục BL3 bổ sung: ở giữa GV24 và BL4.[1]
Đây là quan hệ vị trí để học và đối chiếu, không phải yêu cầu người đọc sờ tìm khuyết xương hay thử châm vào một điểm ước lượng. Bài viết không cung cấp thao tác xác định điểm đặt kim trên cơ thể.
Mốc định vị theo WHO[1]
| Mốc đọc trong tài liệu |
Cách hiểu khi học vị trí |
| “Superior to the frontal notch” |
BL3 ở phía trên khuyết trán.[1] |
| “0.5 B-cun superior to the anterior hairline” |
Mốc là đường chân tóc phía trước; huyệt nằm cao hơn mốc đó 0,5 B-cun, không phải ở phía trước đường tóc.[1] |
| “Midway between GV24 and BL4” |
Đây là ghi chú định vị riêng của BL3 trong WHO.[1] |
Đối chiếu với mô tả trong sách[1][2]
Mục My Xung của Sổ tay tra huyệt mô tả: thẳng trên huyệt Toàn Trúc, vào trong chân tóc 0,5 thốn và ngang huyệt Thần Đình.[2]
WHO dùng thêm khuyết trán và quan hệ giữa GV24 với BL4, còn sách diễn đạt qua các huyệt mốc cùng đường chân tóc.[1][2]
Khi học, nên đọc trọn mô tả của từng nguồn thay vì rút thành “một điểm ở trán”. Không dùng mô tả quan hệ này để suy ra hướng kim hay độ sâu.
0,5 B-cun có phải một khoảng centimet cố định không?[1]
Không. B-cun là đơn vị thốn theo tỷ lệ cơ thể, được WHO phân biệt với cách đo theo ngón tay; tài liệu cũng giải thích không thể dùng một giá trị tuyệt đối chung cho mọi người có kích thước cơ thể khác nhau.[1]
Vì thế, không đổi 0,5 B-cun thành một số centimet cố định rồi coi đó là vị trí chính xác của BL3 ở mọi người.[1]
3. Huyệt Mi Xung có tác dụng gì?[2][3]
Công dụng truyền thống và quyết định đi khám
Ba nhóm triệu chứng được sách liệt kê trong mục My Xung là đau đầu, mắt sưng đỏ và chóng mặt.[2]
Công dụng truyền thống và quyết định đi khám
| Ghi nhận trong sách |
Giới hạn cần giữ rõ |
| Đầu đau.[2] |
Không dùng tên chỉ định này để tự chẩn đoán loại đau đầu; xem đầy đủ các nhánh đau đầu trong bảng “Khi nào cần chăm sóc y tế?”.[7] |
| Mắt sưng đỏ.[2] |
Mắt đỏ và đau cần được tư vấn hoặc khám khẩn; đột ngột không nhìn thấy hoặc đột ngột đau mắt dữ dội thuộc nhánh cấp cứu, không chờ tác động huyệt; xem đầy đủ các nhánh mắt trong bảng bên dưới.[8] |
| Chóng mặt.[2] |
Đây là ghi nhận truyền thống, không phải bằng chứng xác lập hiệu quả của riêng huyệt cho mọi trường hợp chóng mặt. |
Không nên dùng châm cứu để trì hoãn gặp nhân viên y tế về một vấn đề sức khỏe; NCCIH khuyến nghị trao đổi với người chăm sóc sức khỏe về những phương pháp bổ trợ đang sử dụng.[6]
Một thử nghiệm về giảm khứu giác sau nhiễm trùng: BL3 nằm trong phác đồ, không được tách riêng[4]
Drews và cộng sự nghiên cứu 60 người từ 18 tuổi trở lên, được chẩn đoán giảm khứu giác sau nhiễm trùng đường hô hấp trên tại một trung tâm chuyên khoa ở Dresden; việc đánh giá bao gồm khám tai mũi họng và nội soi mũi.[4]
Báo cáo được công bố trực tuyến năm 2021 và nằm trong số tạp chí năm 2022.[4]
Người tham gia được phân ngẫu nhiên thành hai nhóm, 30 người mỗi nhóm; báo cáo cho biết cả 60 người hoàn thành nghiên cứu.[4]
Nhóm điều trị được châm kim theo một phác đồ nhiều huyệt có BL3, cùng GV23, LI20, Extra point 12, Ear 16, LU7, LI4, SP6 và ST44; tác giả mô tả dùng các điểm đối xứng hai bên và cùng các điểm trong mỗi buổi.[4]
Nhóm so sánh cũng được châm kim xuyên da tại các điểm không đặc hiệu, không phải dùng kim giả không xuyên da; cả hai nhóm có 12 buổi, khoảng hai buổi mỗi tuần.[4]
Báo cáo không trình bày một quy trình thuốc dùng chung hoặc tập khứu giác dùng chung, cũng không cho số liệu mức sử dụng thực tế của các chăm sóc kèm theo; do đó không thể tự giả định hai nhóm có mức tiếp xúc đồng điều trị giống hệt nhau.[4]
Khứu giác được đo trước và sau liệu trình bằng bộ Sniffin’ Sticks: ngưỡng phát hiện mùi, phân biệt mùi và nhận diện mùi; tổng ba thành phần tạo thành điểm TDI.[4]
Thời gian chính xác từ buổi cuối đến lần đo sau điều trị và kết quả theo dõi dài hạn không được nêu; nhóm đối chứng được đề nghị châm theo phác đồ thật sau khi nghiên cứu kết thúc, nhưng đó không phải số liệu chứng minh họ đã thực sự nhận điều trị tiếp.[4]
Các so sánh dưới đây đều thuộc phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3 so với châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu, trên 30 người mỗi nhóm, đo trước–sau liệu trình; báo cáo không xác lập chăm sóc kèm theo như nhau hay độ bền lâu dài.[4]
Một thử nghiệm về giảm khứu giác sau nhiễm trùng: BL3 nằm trong phác đồ, không được tách riêng[4]
| Nội dung đánh giá |
Kết quả và cách hiểu |
| Thay đổi tổng điểm TDI sau liệu trình so với trước liệu trình.[4] |
Chênh lệch mức thay đổi giữa hai nhóm có ý nghĩa thống kê, theo hướng thuận lợi cho phác đồ nhiều huyệt có BL3: F = 4,45; P = 0,04 trong phần Kết quả; tóm tắt báo cáo P = 0,039.[4] So sánh thuộc phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3 với châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu, đo trước–sau liệu trình; không xác lập mức đồng điều trị giống nhau, khoảng cách chính xác từ buổi cuối đến lần đo hay lợi ích dài hạn.[4] |
| Thay đổi điểm phân biệt mùi sau so với trước liệu trình.[4] |
Chênh lệch mức thay đổi giữa hai nhóm có ý nghĩa thống kê, thuận lợi cho phác đồ nhiều huyệt có BL3: F = 9,48; P = 0,003.[4] So sánh thuộc phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3 với châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu, đo trước–sau liệu trình; không xác lập mức đồng điều trị giống nhau, khoảng cách chính xác từ buổi cuối đến lần đo hay lợi ích dài hạn.[4] |
| Thay đổi điểm ngưỡng phát hiện mùi và nhận diện mùi sau so với trước liệu trình.[4] |
Không tìm thấy chênh lệch có ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm về mức thay đổi: ngưỡng phát hiện mùi F = 2,61; P = 0,11; nhận diện mùi F = 0,93; P = 0,34.[4] So sánh thuộc phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3 với châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu, đo trước–sau liệu trình; không xác lập mức đồng điều trị giống nhau, khoảng cách chính xác từ buổi cuối đến lần đo hay lợi ích dài hạn.[4] |
| Tăng TDI trên 5,5 điểm sau so với trước liệu trình.[4] |
Có 6/30 người (20%) trong nhóm phác đồ nhiều huyệt có BL3 và 3/30 người (10%) trong nhóm châm điểm không đặc hiệu đạt tiêu chí; tác giả nêu kết quả tỷ lệ đáp ứng này không có ý nghĩa thống kê.[4] So sánh thuộc phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3 với châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu, đo trước–sau liệu trình; không xác lập mức đồng điều trị giống nhau, khoảng cách chính xác từ buổi cuối đến lần đo hay lợi ích dài hạn.[4] |
Bảng không chứng minh rằng 20% người dùng riêng Mi Xung sẽ hồi phục khứu giác: tiêu chí là tăng TDI trên 5,5 điểm, không phải khỏi bệnh, và nghiên cứu không tách được đóng góp của BL3 khỏi cả phác đồ.[3][4]
“Không tìm thấy chênh lệch có ý nghĩa thống kê giữa hai nhóm về mức thay đổi” cũng không có nghĩa hai nhóm bằng nhau, hay điểm của từng người hoàn toàn không thay đổi. Đây là giới hạn của cách đọc kết quả, không phải một phép thử tương đương.
Trong nghiên cứu phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3 so với châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu, tác giả không ghi nhận tác dụng bất lợi trong các buổi châm của 60 người; phạm vi quan sát trong buổi điều trị này không đủ để bảo đảm an toàn cho mọi người hay cho tự châm.[4]
Nghiên cứu có một trung tâm, cỡ mẫu nhỏ, mô tả làm mù người bệnh nhưng không nêu đầy đủ cách tạo chuỗi ngẫu nhiên hoặc che giấu phân nhóm; không có người bỏ cuộc được báo cáo, song bài không mô tả kế hoạch xử lý dữ liệu thiếu.[4]
Các tác giả cũng yêu cầu nghiên cứu tiếp để biết cải thiện có duy trì lâu dài hay không; họ khai báo không có xung đột lợi ích.[4]
Một đề cương quanh phẫu thuật không phải kết quả điều trị[5]
Fang và cộng sự công bố năm 2025 một đề cương dự kiến tuyển 180 người tuổi 65–95 bị gãy vùng háng, chia 90 người mỗi nhóm để so sánh phác đồ châm kim kết hợp điện châm nhiều huyệt và chăm sóc quanh phẫu thuật với chăm sóc quanh phẫu thuật không có can thiệp điện châm.[5]
BL3 có trong danh sách huyệt dự kiến châm, nhưng các cặp điện cực được mô tả tại những huyệt khác; vì thế không nên gọi đây là nghiên cứu “kích điện riêng BL3”.[5]
Hai nhóm có kế hoạch chăm sóc chỉnh hình quanh phẫu thuật; phần gây mê chung mô tả gây tê vùng cân chậu kết hợp gây mê với mặt nạ thanh quản, không phải so sánh châm cứu với việc bỏ chăm sóc phẫu thuật.[5]
Đề cương dự kiến đánh giá nhận thức bằng MMSE và các kết cục khác, nhưng chưa cung cấp kết quả hoàn tất, số người thực sự nhận BL3, mức đồng điều trị thực tế hay kết quả an toàn quan sát được; không thể lấy cỡ mẫu dự kiến làm số người đã được điều trị thành công.[5]
Có thể kết luận đến đâu?
Trong các nguồn lâm sàng vừa trình bày, một báo cáo thử nghiệm đánh giá cả phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3 trên giảm khứu giác sau nhiễm trùng, còn tài liệu quanh phẫu thuật là đề cương; không tài liệu nào trong hai nguồn ấy xác lập hiệu quả của riêng BL3 đối với đau đầu, mắt sưng đỏ hoặc chóng mặt.[2][4][5]
Đó là giới hạn của các nguồn đã đối chiếu ở đây, không phải khẳng định rằng mọi nghiên cứu về Mi Xung đều không tồn tại. Không chuyển kết quả châm kim thành bằng chứng cho tự bấm huyệt, tự cứu hay kích điện ở nhà.
4. Cách châm và lưu ý an toàn
Giữ cảnh báo của sách, không biến thành hướng dẫn tự làm[2]
Mục My Xung có phần hướng dẫn châm và ghi rõ “Cẩn thận khi cứu”; đó là lời thận trọng với phương pháp cứu trong mục huyệt này, không phải câu “cấm cứu” hay “không được vê kim”.[2]
Bài học này không trình bày độ sâu, hướng kim, thao tác kim, liều nhiệt hoặc công thức tự bấm. Nếu cân nhắc can thiệp, hãy tìm người hành nghề được đào tạo phù hợp thay vì thực hành theo văn bản hay một chấm trên hình.
NCCIH ghi nhận kim không vô trùng hoặc thực hiện không đúng có thể gây biến chứng; khi thực hiện không đúng, các tổn hại nghiêm trọng có thể gồm nhiễm trùng, tổn thương cơ quan và hệ thần kinh trung ương.[6]
Những nguy cơ này là thông tin chung về châm cứu, không phải số liệu chứng minh riêng BL3 có một tỷ lệ biến chứng xác định.[6]
Hãy trao đổi với nhân viên y tế về phương pháp bổ trợ muốn sử dụng và không dùng châm cứu để trì hoãn khám.[6]
Không tự ngừng hoặc đổi thuốc vì đọc bài huyệt; đây là nguyên tắc biên tập an toàn của học liệu, không phải một phác đồ dùng thuốc.
Khi nào cần chăm sóc y tế?
Bảng sau chuyển cách gọi dịch vụ NHS sang mô tả hành động phù hợp cho người đọc: cấp cứu, tư vấn/khám khẩn và khám thông thường.[7][8] Đây là bảng cảnh báo trong bối cảnh đau đầu và vấn đề mắt, không phải công cụ tự chẩn đoán hay danh sách mọi cấp cứu có thể xảy ra.
Khi nào cần chăm sóc y tế?
| Bối cảnh và dấu hiệu |
Hành động cần ưu tiên |
| Đau đầu kèm bất kỳ một dấu hiệu sau: co giật; tê hoặc yếu ở người hay mặt; cơn đau khởi phát đột ngột và cực kỳ dữ dội; đã bị chấn thương đầu trong ba tháng qua; khó nói, khó giữ thăng bằng, khó đi hoặc khó nhớ; lơ mơ hay lú lẫn; mất thị lực; ban không mất màu; sốt rất cao, cứng cổ hoặc khó chịu với ánh sáng.[7] |
Gọi cấp cứu ngay hoặc đến khoa cấp cứu ngay; không tự lái xe.[7] Nhờ người đưa đi hoặc gọi xe cấp cứu, không thử tác động Mi Xung để chờ diễn biến.[7] |
| Đột ngột không nhìn thấy ở một hoặc cả hai mắt, hoặc đột ngột đau mắt dữ dội, kể cả khi không đau đầu.[8] |
Đến khoa cấp cứu ngay hoặc gọi cấp cứu ngay; không tự lái xe.[8] Nhờ người đưa đi hoặc gọi xe cấp cứu, không chờ thử huyệt.[8] |
| Đau đầu kèm vấn đề thị giác/mắt; hoặc do ho, hắt hơi, cúi xuống hay vận động khởi phát/làm nặng hơn; hoặc kèm nôn; hoặc kèm đau hàm khi ăn, da đầu đau hay nhạy đau; hoặc có triệu chứng khác khiến lo ngại; ở trẻ em, đau đầu tăng dần hoặc làm trẻ thức giấc ban đêm.[7] |
Liên hệ ngay nhân viên y tế hoặc cơ sở y tế để được tư vấn/khám khẩn, không chỉ đặt một lịch khám thông thường; nếu có bất kỳ dấu hiệu thuộc nhánh cấp cứu ở trên thì ưu tiên cấp cứu.[7] |
| Thay đổi thị giác như nhìn mờ, nhìn đôi, thấy chớp sáng/hình lạ; bóng tối di chuyển qua trường nhìn; đau một hoặc hai mắt; mắt đỏ và đau; đau hay khó chịu ở mắt khi gặp ánh sáng.[8] |
Liên hệ ngay nhân viên y tế hoặc cơ sở y tế để được tư vấn/khám khẩn; dấu hiệu ở nhánh cấp cứu mắt hoặc đau đầu phía trên được ưu tiên, không chờ đủ mọi triệu chứng mới đi khám.[7][8] |
| Đau đầu thường xuyên, hoặc đã thử chăm sóc mà không đỡ hay nặng hơn.[7] |
Đặt lịch khám bác sĩ; nếu đồng thời có dấu hiệu thuộc các nhánh khẩn/cấp cứu phía trên, thực hiện hành động khẩn/cấp cứu trước.[7][8] |
Không tự tạo động tác hay thử nghiệm trên mắt, đầu hoặc vùng da để kiểm tra các dấu hiệu. Khi không chắc tình trạng thuộc mức nào, đừng dùng đáp ứng sau bấm huyệt để quyết định có cần khám hay không.
5. Những câu hỏi thường gặp
Mi Xung và My Xung có phải cùng huyệt không?[1][2][3]
Trong phạm vi tài liệu đối chiếu ở đây, bài tiếng Việt ghi Mi xung (BL3), WHO ghi Meichong — BL3, còn sách ghi My Xung, huyệt thứ 3 của kinh Bàng quang; đó là các cách ghi của huyệt đang được trình bày.[1][2][3]
Có thể đổi 0,5 B-cun thành một số centimet để tự đánh dấu không?[1]
Không dùng một số centimet cố định thay cho đơn vị tỷ lệ cơ thể B-cun của WHO.[1]
Mô tả vị trí trong bài chỉ phục vụ học tập, không phải căn cứ để tự đánh dấu điểm châm.
Tỷ lệ 20% có phải tỷ lệ hiệu quả của riêng Mi Xung không?[3][4]
Không. Đó là 6/30 người có TDI tăng trên 5,5 điểm sau liệu trình châm kim nhiều huyệt có BL3, so với 3/30 ở nhóm châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu; tác giả nêu so sánh tỷ lệ này không có ý nghĩa thống kê.[4] Đây là đánh giá trước–sau liệu trình, không xác lập mức đồng điều trị giống nhau; thời gian chính xác từ buổi cuối đến lần đo và theo dõi dài hạn không được nêu.[4]
Kết quả đo trước–sau liệu trình ấy không xác lập hiệu quả riêng BL3, mức sử dụng chăm sóc kèm theo giống hệt nhau hoặc độ bền lâu dài; báo cáo không nêu thời gian chính xác từ buổi cuối đến lần đo sau điều trị và không cung cấp theo dõi dài hạn.[4]
Sách ghi “Cẩn thận khi cứu” thì có thể tự hơ nóng vùng huyệt không?[2]
Không dùng câu ấy làm hướng dẫn tự cứu. Sách đặt lời thận trọng trong phần cách châm/cứu của mục My Xung; câu này không có nghĩa là phương pháp đã được bảo đảm an toàn để tự làm.[2]
Học liệu không đưa liều nhiệt hoặc cách tự cứu; đó là ranh giới của bài học, không phải một lệnh cấm cứu được gán thêm cho sách.
Đau đầu hoặc mắt đỏ có nên thử huyệt trước không?
Không dùng châm cứu để trì hoãn việc gặp nhân viên y tế.[6]
Hãy đối chiếu toàn bộ các nhánh đau đầu và mắt của bảng “Khi nào cần chăm sóc y tế?”, gồm cả khám khẩn; nếu thuộc nhánh cấp cứu thì gọi cấp cứu hoặc đến khoa cấp cứu ngay, không tự lái xe, không chờ thử huyệt.[7][8]
Đối chiếu với nguồn tham khảo quốc tế
Phần này đối chiếu BL3 với cơ sở dữ liệu huyệt của Me & Qi (tên Pinyin: Meichong). Đây là nguồn thứ cấp, tổng hợp từ các giáo trình châm cứu được dùng rộng rãi ở phương Tây; bản dịch tiếng Việt do website biên soạn. Danh mục dưới đây giúp người học so sánh với phần trình bày theo sách Việt Nam và WHO ở trên, không phải hướng dẫn điều trị.[9]
Đối chiếu BL3 với nguồn Me & Qi
| Mục |
Theo nguồn tham khảo |
| Công năng |
Sơ phong nhiệt, chỉ thống; Lợi mắt và mũi |
| Chứng được liệt kê |
Lo âu; Khó thở; Động kinh; Đau đầu; Chóng mặt; Đau mũi; Ngạt mũi; Nhìn mờ |
| Lưu ý an toàn |
Không can thiệp sâu tại huyệt; Không cứu (chống chỉ định cứu ngải) |
Cách đọc: “Chứng được liệt kê” là các chứng mà y văn truyền thống ghi nhận cho huyệt, chưa phải kết luận hiệu quả đã được chứng minh. Người đọc không tự châm, chích hay cứu; các lưu ý an toàn được nêu để hiểu vì sao việc can thiệp phải do người có chuyên môn thực hiện.
Kết luận
Mi Xung là tên tiếng Việt dùng cho BL3 — Meichong, huyệt thứ 3 của kinh Túc Thái Dương Bàng quang; WHO định vị huyệt phía trên khuyết trán, cao hơn chân tóc trước 0,5 B-cun và ở giữa GV24 với BL4.[1][2][3]
Sách ghi khu phong và các ứng dụng truyền thống với đau đầu, mắt sưng đỏ, chóng mặt; mục My Xung đồng thời có lời “Cẩn thận khi cứu”.[2]
Bằng chứng khứu giác được trình bày ở đây là một thử nghiệm cả phác đồ châm kim nhiều huyệt có BL3, so với châm xuyên da tại điểm không đặc hiệu, đánh giá trước–sau liệu trình, không xác lập chăm sóc kèm theo giống hệt nhau hay lợi ích dài hạn; đó không phải bằng chứng cho châm riêng Mi Xung hoặc tự tác động huyệt.[3][4]
Đọc đúng tên, mốc vị trí và loại bằng chứng hữu ích hơn việc gán cho một huyệt lời hứa chữa bệnh. Với đau đầu hoặc vấn đề mắt, áp dụng đầy đủ các nhánh của bảng chăm sóc y tế; nhánh cấp cứu yêu cầu gọi cấp cứu hoặc đến khoa cấp cứu ngay và không tự lái xe, không chờ thử huyệt.[7][8]
Tài liệu tham khảo
Tài liệu tham khảo
- WHO Standard Acupuncture Point Locations in the Western Pacific Region
- Sổ tay tra huyệt — Hoàng Duy Tân, Hoàng Anh Tuấn
- Đông y — Giải phẫu dây thần kinh số V và vị trí các huyệt liên quan
- Drews và cộng sự — Acupuncture is associated with a positive effect on odour discrimination in patients with postinfectious smell loss—a controlled prospective study
- Fang và cộng sự — Electroacupuncture Prevent and Treat Perioperative Cognitive Impairment in Elderly Patients Undergoing Hip Surgery: A Protocol for a Randomized Controlled Trial
- NCCIH — Acupuncture: Effectiveness and Safety
- NHS — Headaches
- NHS — Vision loss
- Me & Qi – Acupuncture Points: Meichong BL3 (nguồn thứ cấp, tiếng Anh)
Trang cần bật JavaScript để xem mô hình 3D.