Cập nhật lần cuốiKhoảng 2 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtkhoảng 1 phút
Ngô Hữu Khả (Ngô Hựu Tính) là danh y cuối đời Minh, tác giả Ôn dịch luận (1642); ông cho rằng bệnh dịch do một loại “lệ khí” đặc biệt từ miệng mũi xâm nhập, khác với lục dâm thông thường – một quan niệm đi trước thời đại.
Ngô Hữu Khả
Về nguồn tư liệu: Tiểu sử các danh y thời xưa thường chép lại qua nhiều đời, có chỗ lẫn giữa sử liệu và truyền thuyết. Bài ghi rõ điều gì có trong sử sách, điều gì là giai thoại hay còn tranh luận. Bài viết nhằm tìm hiểu lịch sử y học, không hướng dẫn chữa bệnh.
Tóm tắt
Mục
Thông tin
Thời kỳ
Cuối đời Minh, thế kỷ 17
Tác phẩm
Ôn dịch luận (1642)
1. Thuyết lệ khí
Sống trong thời kỳ dịch bệnh lan tràn cuối đời Minh, Ngô Hữu Khả quan sát rằng bệnh dịch lây từ người sang người, nhiều người cùng mắc giống nhau; ông cho rằng nguyên nhân là lệ khí (tạp khí) xâm nhập qua miệng mũi, mỗi loại lệ khí gây một bệnh riêng.[1] Xem Dịch lệ.
2. Ý nghĩa
Quan niệm “mỗi loại khí gây một bệnh, lây qua miệng mũi” gần với ý niệm về tác nhân gây bệnh truyền nhiễm, và mở đường cho ôn bệnh học đời Thanh.[1]
Bệnh truyền nhiễm hiện nay cần được chẩn đoán, điều trị và phòng bằng y học hiện đại (vắc xin, cách ly…).
Câu hỏi thường gặp
Lệ khí có phải là vi khuẩn?
Không thể đồng nhất, nhưng ý tưởng một tác nhân đặc hiệu lây qua miệng mũi là bước tiến lớn của thời đó.[1]
Kết luận
Ngô Hữu Khả là tác giả Ôn dịch luận với thuyết lệ khí về bệnh dịch.[1]