Mỗi chứng của từng tạng phủ một bài: định nghĩa theo tiêu chuẩn, nguyên nhân, biểu hiện, lưỡi mạch, phân biệt và nguyên tắc điều trị.
Đọc lần lượt từ 01 – mỗi bài dựa trên kiến thức của bài trước.
Tâm khí hư là chứng khí của tạng Tâm suy yếu, không đủ sức đẩy huyết và giữ thần: hồi hộp, dễ hoảng, tức ngực, thở ngắn, tự ra mồ hôi, gắng sức thì nặng hơn.
Tâm dương hư là chứng dương khí của Tâm suy, không đủ ấm và đẩy huyết: hồi hộp nhiều, ngực bí tức, sợ lạnh, chân tay lạnh, môi tím, có thể phù chân.
Tâm huyết hư là chứng huyết của Tâm không đủ, Tâm và thần không được nuôi dưỡng: hồi hộp, mất ngủ, mơ nhiều, hay quên, chóng mặt, sắc mặt và môi nhợt.
Tâm âm hư là chứng âm dịch của Tâm hao tổn, sinh hư nhiệt nhiễu thần: hồi hộp, bứt rứt, mất ngủ, mơ nhiều, lòng bàn tay chân nóng, ra mồ hôi trộm,…
Tâm hỏa thượng viêm là chứng hỏa của Tâm bốc lên: loét miệng lưỡi đỏ đau rát, bứt rứt, mất ngủ, mặt đỏ, khát, lưỡi đỏ đầu lưỡi đỏ hơn, mạch sác.
Tâm mạch ứ trở là chứng huyết lưu thông không thông, ứ trệ ở mạch của Tâm: đau ngực như kim châm, lan ra lưng và mặt trong cánh tay, lưỡi tím có điểm…
Đàm mê tâm khiếu là chứng đàm trọc che lấp tâm thần: tinh thần u uất, lơ mơ, ngây dại, hành vi khác thường, có thể đột ngột ngã bất tỉnh, đờm khò…
Đàm hỏa nhiễu tâm là chứng đàm và hỏa kết hợp quấy nhiễu tâm thần: bứt rứt, mất ngủ, nói nhiều, dễ kích động, nặng thì cười khóc thất thường, la hét…
Tiểu trường thực nhiệt là chứng nhiệt thịnh ở Tiểu trường, thường do Tâm hỏa dời xuống: tiểu nhiều lần, buốt rát, nước tiểu đỏ, có khi tiểu máu, kèm…
Phế khí hư là chứng khí của Phế suy yếu, chức năng hô hấp và bảo vệ cơ biểu giảm: ho yếu, thở ngắn, gắng sức thì suyễn, tiếng nói nhỏ, tự ra mồ hôi,…
Phế âm hư là chứng âm dịch của Phế hao tổn, sinh hư nhiệt: ho khan ít đờm, có khi lẫn máu, họng khô, khàn tiếng, sốt nhẹ về chiều, ra mồ hôi trộm,…
Phong hàn phạm Phế là chứng phong hàn từ bên ngoài xâm phạm làm Phế khí không tuyên thông: ho, đờm trắng loãng, hắt hơi, ngạt mũi, sợ lạnh, sốt,…
Phong nhiệt phạm Phế là chứng phong nhiệt xâm phạm Phế vệ, Phế mất thanh túc: ho, đờm dính hoặc vàng, họng đau, sốt, hơi sợ gió, khát, đầu lưỡi đỏ,…
Táo tà phạm Phế là chứng táo tà làm tổn thương tân dịch, Phế mất thanh nhuận: ho khan, ít hoặc không đờm, đờm dính khó khạc, mũi họng môi khô, khàn…
Đàm thấp trở Phế là chứng đàm thấp ủng tắc ở Phế, Phế khí không tuyên giáng: ho nhiều đờm trắng dễ khạc, ngực đầy tức, nặng thì suyễn khò khè, rêu…
Đàm nhiệt ủng Phế là chứng đàm và nhiệt kết lại ủng tắc ở Phế: sốt, ho suyễn, thở gấp, ngực đầy tức, đờm vàng đặc dính hoặc mủ tanh, lưỡi đỏ rêu vàng…
Đại trường thấp nhiệt là chứng thấp nhiệt tích ở Đại trường làm rối loạn truyền đạo: đau bụng, tiêu chảy cấp hoặc lỵ có máu mũi, mót rặn, hậu môn…
Đại trường tân khuy là chứng tân dịch của Đại trường thiếu, ruột không được nhuận: phân khô cứng như phân dê, nhiều ngày mới đi một lần, miệng khô,…
Tỳ khí hư là chứng khí của Tỳ không đủ, chức năng vận hóa suy giảm: ăn kém, bụng đầy nhất là sau ăn, phân lỏng nát, mệt mỏi, ngại nói, sắc mặt vàng…
Tỳ dương hư là chứng dương khí của Tỳ suy, hàn sinh từ bên trong, vận hóa thất thường: ăn kém, bụng đầy, đau âm ỉ quanh rốn thích chườm ấm, thích…
Tỳ khí hạ hãm là chứng Tỳ khí hư yếu đến mức không nâng đỡ được (trung khí hạ hãm): cảm giác sa trệ, nặng tức vùng thượng vị và bụng dưới sau ăn,…
Tỳ không thống huyết là chứng Tỳ khí hư không giữ được huyết đi trong mạch: các loại chảy máu mạn tính như rong kinh, băng lậu, chấm xuất huyết dưới…
Hàn thấp khốn Tỳ là chứng hàn thấp tích bên trong làm Tỳ dương bị vây hãm: đầy tức thượng vị, bụng trướng, miệng nhạt dính không khát, ăn kém, sôi…
Thấp nhiệt uẩn Tỳ là chứng thấp nhiệt tích ở trung tiêu làm Tỳ mất kiện vận: đầy tức thượng vị, ăn kém, buồn nôn, miệng đắng dính, khát không muốn…
Vị hàn là chứng hàn tà ở Vị làm Vị mất hòa giáng: đau thượng vị lạnh, có khi quặn, gặp lạnh nặng hơn, chườm ấm dễ chịu, nôn nước trong, rêu trắng,…
Vị nhiệt là chứng nhiệt tích thịnh ở Vị: đau rát thượng vị, cự án, cồn cào, ợ chua, ăn nhiều mau đói, khát thích uống lạnh, hôi miệng, lợi sưng đau,…
Vị âm hư là chứng âm dịch của Vị thiếu, Vị mất nhu nhuận và hòa giáng: đau âm ỉ rát vùng thượng vị, cồn cào, đói mà không muốn ăn, miệng họng khô,…
Thực trệ Vị quản là chứng thức ăn đình trệ ở dạ dày sau ăn uống quá độ: thượng vị đầy chướng đau, cự án, ợ hơi hôi chua, nôn ra thức ăn chưa tiêu thì…
Can khí uất kết là chứng Can mất sơ tiết, khí cơ uất trệ, thường do tình chí: buồn bực, u uất, hay thở dài, căng tức ngực sườn hoặc bụng dưới, đau…
Can hỏa thượng viêm là chứng hỏa của Can bốc lên đầu mặt: đau đầu, chóng mặt, mặt đỏ, mắt đỏ sưng đau, miệng đắng, cáu gắt, mất ngủ, ù tai hoặc điếc…
Can huyết hư là chứng huyết tàng trữ ở Can không đủ, mắt, gân, móng và mạch Xung Nhâm không được nuôi dưỡng: chóng mặt hoa mắt, mắt khô mờ, quáng gà,…
Can âm hư là chứng âm dịch của Can thiếu, Can mất nhu dưỡng, hư nhiệt sinh ra: chóng mặt, mắt khô rít, nhìn mờ, ù tai như ve kêu, mất ngủ, đau âm ỉ…
Can dương thượng cang là chứng âm của Can Thận không đủ, dương khí của Can bốc lên quá mức ("trên thực dưới hư"): đau căng đầu, chóng mặt, ù tai, mặt…
Can phong nội động là nhóm chứng "phong" sinh ra từ bên trong do Can: chóng mặt muốn ngã, run, co giật, tê bì, nặng thì ngã đột ngột, méo miệng, liệt…
Can Đởm thấp nhiệt là chứng thấp nhiệt uẩn kết ở Can Đởm, làm mất sơ tiết: vàng da vàng mắt, sốt, miệng đắng, đau tức hạ sườn, chán ăn, buồn nôn, sợ…
Thận dương hư là chứng dương khí của Thận suy, cơ thể mất sự ấm áp và khí hóa: sợ lạnh, chân tay lạnh nhất là từ lưng gối trở xuống, lưng gối mỏi…
Thận âm hư là chứng âm dịch của Thận thiếu, hư nhiệt sinh ra: lưng gối mỏi, chóng mặt, ù tai, răng lung lay, tóc rụng, lòng bàn tay chân nóng, sốt…
Thận tinh bất túc là chứng tinh của Thận thiếu hụt, ảnh hưởng sinh trưởng, sinh dục và não tủy: trẻ chậm lớn, chậm biết đi, chậm mọc răng, thóp chậm…
Thận khí bất cố là chứng Thận khí hư, mất chức năng "cố nhiếp" (giữ lại): tiểu nhiều lần, nước tiểu trong, tiểu xong còn nhỏ giọt, són tiểu, đái dầm,…
Thận bất nạp khí là chứng Thận hư không thu nạp được khí do Phế hít vào: suyễn lâu năm, thở ra nhiều hít vào ít, gắng sức thì khó thở hơn, tiếng nói…
Bàng quang thấp nhiệt là chứng thấp nhiệt tích ở Bàng quang, khí hóa thất thường: tiểu gấp, tiểu nhiều lần, tiểu buốt rát, nước tiểu vàng đỏ hoặc…
Tâm Tỳ lưỡng hư là chứng Tâm huyết và Tỳ khí cùng hư: hồi hộp, mất ngủ, mơ nhiều, hay quên, chóng mặt, kèm ăn kém, bụng đầy, phân lỏng, mệt mỏi, sắc…
Tâm Thận bất giao là chứng Thận âm (thủy) hư không lên giúp Tâm, Tâm hỏa vượng không xuống được Thận: bứt rứt, mất ngủ, hồi hộp, mơ nhiều, chóng mặt,…
Can Tỳ bất hòa là chứng Can mất sơ tiết, Tỳ mất kiện vận: u uất, hay thở dài, căng tức sườn, kèm đầy bụng, ăn kém, phân lỏng hoặc lúc táo lúc lỏng;…
Can Vị bất hòa là chứng Can khí uất trệ hoặc hóa hỏa, lấn sang Vị làm Vị mất hòa giáng: đầy tức, đau thượng vị lan ra hai bên sườn, ợ hơi, nấc, buồn…
Can Thận âm hư là chứng âm dịch của Can và Thận cùng thiếu, hư nhiệt sinh ra: chóng mặt, ù tai, mắt khô mờ, lưng gối mỏi, ngũ tâm phiền nhiệt, sốt…
Tỳ Thận dương hư là chứng dương khí của Tỳ và Thận cùng suy, hư hàn sinh ra: sợ lạnh, chân tay lạnh, lưng gối mỏi lạnh, bụng lạnh đau thích ấm, tiêu…
Phế Thận âm hư là chứng âm dịch của Phế và Thận cùng thiếu, hư nhiệt nhiễu bên trong: ho khan ít đờm, có khi ho ra máu, họng khô, khàn tiếng, kèm…
Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên
Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ