Khích huyệt: 16 huyệt của chứng cấp
Khích (郄) nghĩa là khe, chỗ hở; khích huyệt là nơi khí huyết của kinh tụ sâu lại. Có 16 khích huyệt: 12 của kinh chính và 4 của các mạch Âm kiểu, Dương kiểu, Âm duy, Dương duy.[1]
1. Bảng 16 khích huyệt
2. Ý nghĩa theo y văn
Khích huyệt thường được nhắc đến trong các chứng cấp, đau nhiều của tạng phủ, đường kinh; y văn còn ghi khích huyệt của kinh âm hay dùng cho chứng xuất huyết, khích huyệt của kinh dương hay dùng cho chứng đau cấp.[1] Ngoài ra, ấn đau ở khích huyệt được xem là một dấu hiệu gợi ý bệnh ở kinh tương ứng.[1]
3. Góc nhìn y học hiện đại
Khái niệm khích huyệt chưa được kiểm chứng bằng nghiên cứu hiện đại; đây là phần lý luận để hiểu y văn. NCCIH (Hoa Kỳ) cho biết bằng chứng về hiệu quả của các chế phẩm thảo dược cổ truyền còn chưa đủ để kết luận chắc chắn vì nhiều nghiên cứu chất lượng thấp, và khuyên không dùng Y học cổ truyền để thay thế hay trì hoãn điều trị y khoa.[2]
Câu hỏi thường gặp
Vì sao khích huyệt của mạch Kiểu, mạch Duy lại nằm trên kinh Thận, Bàng quang, Đởm?
Vì bốn mạch này không có huyệt riêng; khích huyệt của chúng là huyệt của kinh chính tại nơi mạch đi qua.[1]
Khích huyệt khác lạc huyệt thế nào?
Lạc huyệt nối hai kinh biểu lý; khích huyệt là nơi khí huyết tụ sâu của một kinh.[1]
Kết luận
Khích huyệt gồm 16 huyệt nơi khí huyết tụ sâu, được y văn nhắc đến trong chứng cấp, đau và xuất huyết.[1]
Tài liệu tham khảo
- Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội. Bài giảng Y học cổ truyền, tập 1 (phần Lý luận cơ bản). Nhà xuất bản Y học
- NCCIH. Traditional Chinese Medicine: What You Need To Know (cập nhật 4/2019)