Lý Luận

Bát hội huyệt

Huyệt học (lý luận) · 八會穴

Bát hội huyệt: tám nơi hội tụ của tạng, phủ, khí, huyết, cân, mạch, cốt, tủy

Bát hội huyệt là tám huyệt nơi tinh khí của tám loại tổ chức – tạng, phủ, khí, huyết, cân, mạch, cốt, tủy – hội tụ; danh sách này có từ Nạn kinh nạn thứ 45.[1]

Lưu ý khi đọc: Bài viết trình bày lý luận Y học cổ truyền để học tập và tra cứu. Các ví dụ về bệnh lý, huyệt và vị thuốc chỉ minh họa cách lý luận vận dụng, không phải hướng dẫn tự chẩn đoán, tự châm cứu hay tự dùng thuốc.

1. Bảng tám hội huyệt

Hội của Huyệt
Tạng (ngũ tạng) Chương môn (LR13)
Phủ (lục phủ) Trung quản (CV12)
Khí Đản trung (CV17)
Huyết Cách du (BL17)
Cân (gân) Dương lăng tuyền (GB34)
Mạch Thái uyên (LU9)
Cốt (xương) Đại trữ (BL11)
Tủy Tuyệt cốt (Huyền chung) (GB39)

Nguồn: [1][2]

2. Ý nghĩa theo y văn

Y văn dùng hội huyệt khi bệnh liên quan đến cả một loại tổ chức: ví dụ chứng về khí liên hệ Đản trung (xem bài Khí), chứng về huyết liên hệ Cách du (xem Huyết), chứng về gân liên hệ Dương lăng tuyền.[2]

Hội huyệt Bài lý luận liên quan
Chương môn – hội của tạng Tổng quan tạng tượng
Trung quản – hội của phủ Phủ Vị
Đản trung – hội của khí Khí
Cách du – hội của huyết Huyết
Tuyệt cốt – hội của tủy Tinh, Phủ kỳ hằng
Về nội dung huyệt: Bài trình bày lý luận và phân loại huyệt để học tập. Website không hướng dẫn cách châm, độ sâu, góc kim hay liều cứu; châm cứu không đúng cách có thể gây nhiễm trùng, tổn thương thần kinh, mạch máu, thậm chí tràn khí màng phổi, nên chỉ người có chuyên môn mới được thực hiện.[3]

3. Góc nhìn y học hiện đại

Bát hội huyệt là cách hệ thống hóa của y văn cổ, chưa được kiểm chứng bằng nghiên cứu hiện đại. NCCIH (Hoa Kỳ) cho biết bằng chứng về hiệu quả của các chế phẩm thảo dược cổ truyền còn chưa đủ để kết luận chắc chắn vì nhiều nghiên cứu chất lượng thấp, và khuyên không dùng Y học cổ truyền để thay thế hay trì hoãn điều trị y khoa.[3]

Câu hỏi thường gặp

Huyệt Tuyệt cốt và Huyền chung có phải là một?

Đúng, đó là hai tên của cùng một huyệt GB39.[2]

Thái uyên vì sao là “hội của mạch”?

Vì nằm ở thốn khẩu – nơi bắt mạch – và Phế triều bách mạch.[2]

Kết luận

Bát hội huyệt gồm Chương môn (tạng), Trung quản (phủ), Đản trung (khí), Cách du (huyết), Dương lăng tuyền (cân), Thái uyên (mạch), Đại trữ (cốt), Tuyệt cốt (tủy).[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Nạn kinh, nạn thứ 45 (bát hội)
  2. Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội. Bài giảng Y học cổ truyền, tập 1 (phần Lý luận cơ bản). Nhà xuất bản Y học
  3. NCCIH. Traditional Chinese Medicine: What You Need To Know (cập nhật 4/2019)