Bát hội huyệt: tám nơi hội tụ của tạng, phủ, khí, huyết, cân, mạch, cốt, tủy
Bát hội huyệt là tám huyệt nơi tinh khí của tám loại tổ chức – tạng, phủ, khí, huyết, cân, mạch, cốt, tủy – hội tụ; danh sách này có từ Nạn kinh nạn thứ 45.[1]
1. Bảng tám hội huyệt
| Hội của | Huyệt |
|---|---|
| Tạng (ngũ tạng) | Chương môn (LR13) |
| Phủ (lục phủ) | Trung quản (CV12) |
| Khí | Đản trung (CV17) |
| Huyết | Cách du (BL17) |
| Cân (gân) | Dương lăng tuyền (GB34) |
| Mạch | Thái uyên (LU9) |
| Cốt (xương) | Đại trữ (BL11) |
| Tủy | Tuyệt cốt (Huyền chung) (GB39) |
2. Ý nghĩa theo y văn
Y văn dùng hội huyệt khi bệnh liên quan đến cả một loại tổ chức: ví dụ chứng về khí liên hệ Đản trung (xem bài Khí), chứng về huyết liên hệ Cách du (xem Huyết), chứng về gân liên hệ Dương lăng tuyền.[2]
| Hội huyệt | Bài lý luận liên quan |
|---|---|
| Chương môn – hội của tạng | Tổng quan tạng tượng |
| Trung quản – hội của phủ | Phủ Vị |
| Đản trung – hội của khí | Khí |
| Cách du – hội của huyết | Huyết |
| Tuyệt cốt – hội của tủy | Tinh, Phủ kỳ hằng |
3. Góc nhìn y học hiện đại
Bát hội huyệt là cách hệ thống hóa của y văn cổ, chưa được kiểm chứng bằng nghiên cứu hiện đại. NCCIH (Hoa Kỳ) cho biết bằng chứng về hiệu quả của các chế phẩm thảo dược cổ truyền còn chưa đủ để kết luận chắc chắn vì nhiều nghiên cứu chất lượng thấp, và khuyên không dùng Y học cổ truyền để thay thế hay trì hoãn điều trị y khoa.[3]
Câu hỏi thường gặp
Huyệt Tuyệt cốt và Huyền chung có phải là một?
Đúng, đó là hai tên của cùng một huyệt GB39.[2]
Thái uyên vì sao là “hội của mạch”?
Vì nằm ở thốn khẩu – nơi bắt mạch – và Phế triều bách mạch.[2]
Kết luận
Bát hội huyệt gồm Chương môn (tạng), Trung quản (phủ), Đản trung (khí), Cách du (huyết), Dương lăng tuyền (cân), Thái uyên (mạch), Đại trữ (cốt), Tuyệt cốt (tủy).[1][2]
Tài liệu tham khảo
- Nạn kinh, nạn thứ 45 (bát hội)
- Khoa Y học cổ truyền, Trường Đại học Y Hà Nội. Bài giảng Y học cổ truyền, tập 1 (phần Lý luận cơ bản). Nhà xuất bản Y học
- NCCIH. Traditional Chinese Medicine: What You Need To Know (cập nhật 4/2019)