Lý Luận

Nguyễn Trực

Danh y

Nguyễn Trực: Trạng nguyên và sách nhi khoa Bảo anh lương phương (1455)

Cập nhật lần cuốiKhoảng 2 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtkhoảng 1 phút

Nguyễn Trực (1417–1473), người Bối Khê, Thanh Oai (nay thuộc Hà Nội), đỗ đầu khoa thi năm 1442, là tác giả Bảo anh lương phương (1455) – sách nhi khoa cổ nhất của Việt Nam còn lại.

Nguyễn Trực – Danh y
Nguyễn Trực
Về nguồn tư liệu: Tiểu sử các danh y thời xưa thường chép lại qua nhiều đời, có chỗ lẫn giữa sử liệu và truyền thuyết. Bài ghi rõ điều gì có trong sử sách, điều gì là giai thoại hay còn tranh luận. Bài viết nhằm tìm hiểu lịch sử y học, không hướng dẫn chữa bệnh.

Tóm tắt

Mục Thông tin
Thời kỳ 1417 – 1473, Lê sơ
Quê Bối Khê, Thanh Oai (nay thuộc Hà Nội)
Khoa bảng Đỗ đầu khoa thi năm 1442
Tác phẩm y học Bảo anh lương phương (1455, 4 quyển)

1. Một nhà nho viết sách nhi khoa

Theo nghiên cứu của học giả Nhật Bản Mayanagi Makoto, Nguyễn Trực đỗ đầu kỳ thi năm 1442, làm quan ở Hàn lâm viện, rồi soạn Bảo anh lương phương (Phương hay giữ gìn trẻ thơ) năm 1455.[1][2] Trong lời tựa, ông viết rằng tuy y học không phải chuyên môn của mình, ông đã học các sách y dược để soạn sách.[1]

2. Bảo anh lương phương

Sách gồm 4 quyển, nay chỉ còn bản chép tay quyển Xuân (Viện Nghiên cứu Hán Nôm, ký hiệu A.1462), viết bằng chữ Hán, bàn về bệnh da, kinh phong, đậu mùa, sởi ở trẻ nhỏ, có phần viết theo thể ca phú.[1] Đây được xem là sách nhi khoa cổ nhất của Việt Nam còn lại.[1] Xem thêm Tiền Ất – ông tổ nhi khoa Trung Quốc.

Câu hỏi thường gặp

Sách còn giữ được bao nhiêu?

Chỉ còn quyển Xuân trong bản chép tay.[1]

Kết luận

Nguyễn Trực là tác giả Bảo anh lương phương – sách nhi khoa cổ nhất của Việt Nam còn lại.[1]

Xem thêm: Lịch sử YHCT Việt Nam.

Tài liệu tham khảo

  1. Mayanagi Makoto. Vietnamese medicine from the Trần to the Nguyễn dynasties (bài nghiên cứu, tiếng Anh)
  2. 真柳誠 (Mayanagi Makoto). Bài nghiên cứu về y học Việt Nam (tiếng Nhật)

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ