Phương Tễ

Hoàng liên a giao thang

Phương tễ · An thần · 黃連阿膠湯

Hoàng liên a giao thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Hoàng liên a giao thang trị “tâm trung phiền, bất đắc ngọa” của thiếu âm bệnh nhiệt hóa – thận âm hư mà tâm hỏa cang, tâm thận bất giao.[1][2]

Hoàng liên a giao thang – Phương tễ · An thần
Hoàng liên a giao thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hoàng liên Quân — 6–12 g
A giao Thần — 6–9 g Hòa tan vào nước thuốc nóng
Hoàng cầm Tá — 3–6 g
Bạch thược Tá — 3–6 g
Lòng đỏ trứng gà Sứ — 2 lòng đỏ Khuấy vào khi thuốc đã nguội bớt

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Hoàng liên a giao thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hoàng liên6–12 gTả tâm hỏa
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    A giao6–9 gTư âm dưỡng huyết
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Hoàng cầm3–6 gThanh nhiệt
    Bạch thược3–6 gLiễm âm
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Lòng đỏ trứng gà2 lòng đỏDưỡng âm, giao thông tâm thận

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Tư âm giáng hỏa, trừ phiền an thần.[1][2]

Chủ trị: Âm hư hỏa vượng, tâm thận bất giao: bứt rứt, mất ngủ nặng, miệng họng khô, mồ hôi trộm, hồi hộp, lòng bàn tay chân nóng; lưỡi đỏ (nhất là đầu lưỡi) ít rêu, mạch tế sác.[1][2] Xem Tâm Thận bất giao.

3. Phân tích phương

Hoàng liên là quân, tả tâm hỏa; A giao là thần, tư thận âm dưỡng huyết.[1] Hoàng cầm giúp thanh nhiệt, Bạch thược liễm âm; lòng đỏ trứng sống dưỡng âm, giao thông tâm thận.[1][2] Tả nam (tâm hỏa) bổ bắc (thận thủy).

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: mất ngủ nhiều mộng thêm Toan táo nhân, Bá tử nhân; thận âm hư ù tai di tinh thêm Câu kỷ tử, Nữ trinh tử; tâm hỏa mạnh lở miệng thêm Chi tử, Trúc diệp; dưới lạnh trên nóng thêm chút Nhục quế; táo bón thêm Hỏa ma nhân, Mạch môn.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi tránh khi mất ngủ do thực (đàm nhiệt, can khí uất), khi tỳ thận dương hư; thận trọng khi tiêu hóa yếu, dùng kéo dài; dị ứng trứng hoặc A giao không dùng.[1] Phần chống chỉ định trên trang American Dragon để trống.[2]

Kết luận

Hoàng liên a giao thang tư âm giáng hỏa, trừ phiền an thần cho mất ngủ do tâm thận bất giao.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Huang Lian E Jiao Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Huang Lian E Jiao Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ