Phương Tễ

Toan táo nhân thang

Phương tễ · An thần · 酸棗仁湯

Toan táo nhân thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Toan táo nhân thang của Kim quỹ yếu lược trị “hư lao hư phiền không ngủ được”: Toan táo nhân làm quân, phối Phục linh, Tri mẫu, Xuyên khung, Cam thảo.[1][2]

Toan táo nhân thang – Phương tễ · An thần
Toan táo nhân thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Toan táo nhân Quân — 15–30 g Đập dập, sắc trước
Phục linh Thần — 6–15 g
Tri mẫu Thần — 6–12 g
Xuyên khung Tá — 6–10 g
Cam thảo Sứ — 3–6 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Toan táo nhân thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Toan táo nhân15–30 gDưỡng can huyết, an tâm thần
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Phục linh6–15 gNinh tâm, kiện tỳ
    Tri mẫu6–12 gTư âm, thanh hư nhiệt
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Xuyên khung6–10 gĐiều can khí, hoạt huyết
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo3–6 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Dưỡng huyết an thần, thanh nhiệt trừ phiền.[1][2]

Chủ trị: Can huyết hư, hư nhiệt nhiễu tâm: bứt rứt mất ngủ, hồi hộp, chóng mặt, mắt mờ, lo âu, mồ hôi trộm, họng miệng khô; lưỡi đỏ, mạch huyền tế.[1][2] Xem Can huyết hư, Tâm huyết hư.

3. Phân tích phương

Toan táo nhân là quân, dưỡng can huyết, an thần; Phục linh ninh tâm và Tri mẫu thanh hư nhiệt là thần.[1] Xuyên khung là tá: vị cay tán đi cùng vị chua thu của Toan táo nhân – “chua để thu, cay để tán” – để dưỡng can mà không trệ.[1] Cam thảo là sứ.

4. Gia giảm và bài phát triển

Gia giảm theo Me & Qi: huyết hư thêm Đương quy, Bạch thược, Câu kỷ tử; mồ hôi trộm thêm Ngũ vị tử, Mẫu lệ; dễ giật mình thêm Long xỉ.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi lưu ý không dùng cho mất ngủ do thực nhiệt hay đàm hỏa; người đang dùng thuốc ngủ, an thần cần hỏi bác sĩ trước khi phối hợp. Mất ngủ kéo dài kèm trầm cảm, lo âu nặng cần được khám chuyên khoa.

Kết luận

Toan táo nhân thang dưỡng huyết an thần, thanh nhiệt trừ phiền cho mất ngủ do can huyết hư, Toan táo nhân làm quân.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Suan Zao Ren Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Suan Zao Ren Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ