Phương Tễ

Cam mạch đại táo thang

Phương tễ · An thần · 甘麥大棗湯

Cam mạch đại táo thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Cam mạch đại táo thang chỉ ba vị ngọt – Tiểu mạch, Cam thảo, Đại táo – Kim quỹ yếu lược dùng cho chứng “tạng táo”: hay buồn muốn khóc, tinh thần bất an, ngáp vặt.[1][2]

Cam mạch đại táo thang – Phương tễ · An thần
Cam mạch đại táo thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Tiểu mạch (lúa mì) Quân — 15–30 g
Cam thảo Thần — 9–15 g
Đại táo Tá — 10 quả

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Cam mạch đại táo thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Tiểu mạch (lúa mì)15–30 gDưỡng tâm an thần
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Cam thảo9–15 gBổ tỳ, hoãn cấp
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Đại táo10 quảBổ tỳ dưỡng huyết, an thần

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Dưỡng tâm an thần, hòa trung hoãn cấp.[1][2]

Chủ trị: Tạng táo (tâm can huyết âm bất túc): hay buồn, muốn khóc, tinh thần hoảng hốt, bồn chồn, mất ngủ nhiều mộng, ngáp vặt; còn dùng cho hồi hộp, ra mồ hôi đêm do tâm âm hư.[1][2] Xem Tâm âm hư, Thất tình.

3. Phân tích phương

Tiểu mạch là quân, dưỡng tâm khí an thần; Cam thảo là thần, bổ trung hoãn cấp; Đại táo là tá, bổ tỳ dưỡng huyết.[1][2] Theo Nội kinh, “can khổ cấp, cấp ăn ngọt để hoãn” – bài dùng toàn vị ngọt để hoãn cái “cấp” của tâm can.

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: mất ngủ thêm Bách hợp, Toan táo nhân; lo âu hồi hộp thêm Long cốt, Mẫu lệ; trầm uất kèm can khí uất thêm Hợp hoan bì, Uất kim; có đàm thêm Trúc nhự, Chỉ xác, Phục linh.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi thận trọng khi đàm thấp trở trệ (vị ngọt, bổ) và khi tăng huyết áp hoặc phù – Cam thảo ở liều này có thể gây giữ muối nước, tăng huyết áp.[1] Phần chống chỉ định của American Dragon để trống.[2] Buồn bã kéo dài, mất hứng thú, có ý nghĩ tự hại cần gặp bác sĩ chuyên khoa ngay – bài thuốc không thay thế điều trị trầm cảm.

Kết luận

Cam mạch đại táo thang dưỡng tâm an thần cho chứng tạng táo bằng ba vị ngọt Tiểu mạch, Cam thảo, Đại táo.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Gan Mai Da Zao Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 20/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Gan Mai Da Zao Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ