Lý Luận

Chuẩn quốc tế của WHO về y học cổ truyền

Lịch sử và kinh điển · 標準化

Chuẩn quốc tế của WHO về y học cổ truyền

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtkhoảng 1 phút

Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) đã ban hành nhiều chuẩn quốc tế cho y học cổ truyền: vị trí 361 huyệt (2008), thuật ngữ chuẩn (2022), chương y học cổ truyền trong ICD-11 và Chiến lược y học cổ truyền toàn cầu 2025–2034 – giúp các nước dùng chung ngôn ngữ, tăng an toàn và chất lượng.[1][2][3][4]

Chuẩn quốc tế của WHO về y học cổ truyền – Lịch sử và kinh điển
Chuẩn quốc tế của WHO về y học cổ truyền
Lưu ý khi đọc: Bài viết trình bày lý luận Y học cổ truyền để học tập và tra cứu. Các ví dụ về bệnh lý, huyệt và vị thuốc chỉ minh họa cách lý luận vận dụng, không phải hướng dẫn tự chẩn đoán, tự châm cứu hay tự dùng thuốc.

1. Chuẩn vị trí huyệt (2008)

Văn phòng WHO khu vực Tây Thái Bình Dương ban hành chuẩn vị trí 361 huyệt trên 14 kinh, với mã huyệt quốc tế như LU1, LI4, ST36.[1] Mô hình Kinh Lạc 3D và các bài huyệt trên website dùng hệ mã này.

2. Thuật ngữ chuẩn quốc tế (2022)

Tháng 3/2022, WHO công bố «WHO international standard terminologies on traditional Chinese medicine» (453 trang) – bộ thuật ngữ và định nghĩa chuẩn để người hành nghề, nhà quản lý, nhân viên y tế và công chúng dùng chung khái niệm trong giao tiếp, hồ sơ y tế, đào tạo.[2] Tên tiếng Anh của các khái niệm trên website ưu tiên bộ thuật ngữ này. Xem Từ điển thuật ngữ.

3. ICD-11: chương y học cổ truyền

ICD-11 có hiệu lực từ ngày 1/1/2022.[5] Chương 26 – chương bổ sung “Traditional Medicine Conditions – Module I” – liệt kê 150 bệnh và 196 chứng (pattern) của y học cổ truyền.[3] Hướng dẫn của WHO yêu cầu ghi mã chẩn đoán bệnh theo y học hiện đại (chương 1–25) trước, rồi mới kết hợp với mã bệnh/chứng YHCT của chương 26.[3] Điều này phản ánh nguyên tắc: chẩn đoán YHCT bổ sung, không thay thế chẩn đoán y học hiện đại.

4. Chiến lược y học cổ truyền toàn cầu 2025–2034

Chiến lược được Đại hội đồng Y tế Thế giới lần thứ 78 thông qua và công bố tháng 10/2025, hướng tới tiếp cận phổ quát với y học cổ truyền, bổ sung và tích hợp an toàn, hiệu quả, lấy người dân làm trung tâm; bốn mục tiêu là củng cố bằng chứng, bảo đảm an toàn và quản lý, tích hợp vào hệ thống y tế, và phát huy giá trị liên ngành.[4]

5. Ý nghĩa với người học và người bệnh

– Chuẩn hóa giúp tra cứu, so sánh, nghiên cứu dễ dàng hơn.

– Có mã ICD-11 không có nghĩa phương pháp YHCT đã được chứng minh hiệu quả – WHO vẫn nhấn mạnh yêu cầu bằng chứng và an toàn.[4]

– Người bệnh nên chọn cơ sở, sản phẩm được cấp phép và báo cho mọi bác sĩ về các thuốc đang dùng.[6]

Câu hỏi thường gặp

Mã huyệt như “ST36” nghĩa là gì?

ST là viết tắt tên tiếng Anh của kinh Vị (Stomach), 36 là số thứ tự huyệt – Túc tam lý (ST36).[1]

Vì sao WHO lại chuẩn hóa y học cổ truyền?

Vì nhiều người trên thế giới sử dụng y học cổ truyền; chuẩn hóa giúp quản lý an toàn, chất lượng và thu thập dữ liệu.[4]

Kết luận

Chuẩn của WHO – vị trí 361 huyệt (2008), thuật ngữ chuẩn (2022), chương 26 ICD-11 (150 bệnh, 196 chứng, dùng kèm chẩn đoán y học hiện đại) và Chiến lược 2025–2034 – đưa y học cổ truyền vào khuôn khổ quốc tế với yêu cầu bằng chứng và an toàn.[1][2][3][4]

Tài liệu tham khảo

  1. WHO Standard Acupuncture Point Locations in the Western Pacific Region
  2. World Health Organization. WHO international standard terminologies on traditional Chinese medicine (2022)
  3. Reddy B, Fan AY. Incorporation of complementary and traditional medicine in ICD-11. BMC Med Inform Decis Mak 2022;21(Suppl 6):381
  4. World Health Organization. Global traditional medicine strategy 2025–2034 (2025)
  5. World Health Organization. International Classification of Diseases (ICD)
  6. NCCIH. Traditional Chinese Medicine: What You Need To Know (cập nhật 4/2019)

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ