Bảo hòa hoàn: thành phần, công năng và phân tích
Bảo hòa hoàn là bài gốc của nhóm tiêu đạo: Sơn tra, Thần khúc, Lai phục tử tiêu các loại thức ăn tích trệ, phối thuốc hóa thấp và thanh nhiệt nhẹ.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Sơn tra | Quân | 6 lạng | 15–18 g | |
| Thần khúc | Thần | — | 6–9 g | |
| Lai phục tử | Thần | — | 6–9 g | |
| Bán hạ (chế) | Tá | — | 9–12 g | |
| Trần bì | Tá | — | 6–9 g | |
| Phục linh | Tá | — | 9–12 g | |
| Liên kiều | Tá | — | 6–9 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhSơn tra15–18 gTiêu thức ăn nhiều thịt, dầu mỡ
- ThầnHỗ trợ vị quânThần khúc6–9 gTiêu thức ăn, rượuLai phục tử6–9 gGiáng khí, tiêu đầy do tinh bột
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụBán hạ (chế)9–12 gTáo thấp, chỉ nônTrần bì6–9 gLý khí táo thấpPhục linh9–12 gKiện tỳ thẩm thấpLiên kiều6–9 gThanh nhiệt do tích trệ
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Tiêu thực hòa vị.[1][2]
Chủ trị: Thực tích ở vị: thượng vị và bụng đầy tức, đau, ợ hơi chua hôi, ợ chua, buồn nôn, nôn, chán ăn, có thể tiêu chảy; rêu vàng nhớt, mạch hoạt.[1][2] Xem Thực trệ Vị quản, Ẩm thực thất điều.
3. Phân tích phương
Sơn tra là quân, dùng lượng lớn nhất, tiêu thức ăn nhiều thịt mỡ; Thần khúc tiêu thức ăn và rượu, Lai phục tử tiêu tinh bột – là thần.[1] Bán hạ, Trần bì, Phục linh (khung Nhị trần thang) hóa thấp hòa vị; Liên kiều thanh nhiệt do tích lâu sinh nhiệt – là tá. Bài không có vị sứ riêng.[1]
Bài thuộc tiêu pháp trong tiêu, bổ.
4. Gia giảm và bài phát triển
Đại an hoàn (thêm Bạch truật khi kèm tỳ hư), Chỉ thực đạo trệ hoàn (mạnh hơn, có Đại hoàng).[1]
5. Lưu ý an toàn
Chống chỉ định khi tỳ hư (không có thực tích); thận trọng khi có thai.[2]
Kết luận
Bảo hòa hoàn tiêu thực hòa vị cho thực tích ở vị, Sơn tra làm quân, Thần khúc và Lai phục tử làm thần.[1][2]