Chỉ truật hoàn: thành phần, công năng và phân tích
Chỉ truật hoàn – Trương Nguyên Tố đảo tỉ lệ của Chỉ truật thang trong Kim quỹ, lấy Bạch truật gấp đôi Chỉ thực: bổ nhiều hơn tiêu, Lý Đông Viên phát triển thành cả họ bài.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Bạch truật | Quân | — | 6–12 g | |
| Chỉ thực | Thần | — | 3–6 g | |
| Lá sen (gói cơm làm hoàn) | Tá | — | — |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Nguyên phương tán bột, lấy cơm gói lá sen nấu làm hoàn; Bạch truật gấp đôi Chỉ thực.[1][2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhBạch truật6–12 gKiện tỳ
- ThầnHỗ trợ vị quânChỉ thực3–6 gHành khí tiêu bĩ
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụLá sen (gói cơm làm hoàn)—Thăng thanh dương
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Kiện tỳ tiêu bĩ.[1][2]
Chủ trị: Tỳ hư khí trệ: ăn kém, thượng vị đầy chướng nhất là sau ăn, ợ hơi, mệt mỏi.[1][2] Xem Tỳ khí hư, Thực trệ Vị quản.
3. Phân tích phương
Bạch truật là quân, kiện tỳ; Chỉ thực là thần, hành khí tiêu bĩ; lá sen gói cơm làm hoàn giúp thăng thanh dương, dưỡng vị.[1][2] “Bổ trong có tiêu” – gần với Kiện tỳ hoàn nhưng đơn giản hơn nhiều.[1]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: thực tích nhiều thêm Thần khúc, Cốc nha; đàm thấp buồn nôn thêm Bán hạ, Trần bì; khí trệ đau bụng thêm Mộc hương, Sa nhân. Bài phát triển: Chỉ thực đạo trệ hoàn.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi có thai; thận trọng khi tỳ vị hư hàn, âm hư có nhiệt, thực nhiệt.[1] American Dragon dặn kiêng đồ sống lạnh, kích thích khi dùng.[2]
Kết luận
Chỉ truật hoàn kiện tỳ tiêu bĩ cho tỳ hư khí trệ – Bạch truật gấp đôi Chỉ thực.[1][2]