Phương Tễ

Bát trân thang

Phương tễ · Bổ ích · 八珍湯

Bát trân thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 2 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Bát trân thang ghép hai bài gốc Tứ quân tử thang (bổ khí) và Tứ vật thang (bổ huyết) để khí huyết song bổ.[1][2]

Bát trân thang – Phương tễ · Bổ ích
Bát trân thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Nhân sâm Quân — 9–12 g
Thục địa Quân — 9–12 g
Bạch truật Thần — 9–12 g
Phục linh Thần — 9–12 g
Đương quy Thần — 9–12 g
Bạch thược Thần — 9–12 g
Xuyên khung Tá — 6–9 g
Chích cam thảo Sứ — 3–6 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Nguyên phương tán thô, mỗi lần khoảng 9 g sắc với Sinh khương, Đại táo.[1] Cột “thang tham khảo” theo [1]; American Dragon ghi khoảng liều khác.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Bát trân thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Nhân sâm9–12 gBổ khí
    Thục địa9–12 gBổ huyết
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Bạch truật9–12 gKiện tỳ
    Phục linh9–12 gKiện tỳ thẩm thấp
    Đương quy9–12 gBổ huyết hoạt huyết
    Bạch thược9–12 gDưỡng huyết liễm âm
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Xuyên khung6–9 gHoạt huyết hành khí
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Chích cam thảo3–6 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ích khí bổ huyết (khí huyết song bổ).[1][2]

Chủ trị: Khí huyết đều hư: mệt mỏi, sắc mặt nhợt hoặc vàng úa, chóng mặt, hồi hộp, ăn kém, phân lỏng, kinh nguyệt ít, muộn; mạch tế nhược.[1][2] Xem Tâm Tỳ lưỡng hư.

3. Phân tích phương

Bài có hai quân: Nhân sâm bổ khí và Thục địa bổ huyết. Bạch truật, Phục linh giúp Nhân sâm; Đương quy, Bạch thược giúp Thục địa – đều là thần; Xuyên khung là tá; Chích cam thảo là sứ.[1]

Đây là ví dụ rõ nhất của cách “hợp phương”: ghép hai bài gốc thành một bài mới, xem Gia giảm bài thuốc.

4. Gia giảm và bài phát triển

Thập toàn đại bổ thang: thêm Hoàng kỳ, Nhục quế.[1]

5. Lưu ý an toàn

Chống chỉ định khi có nhiệt hoặc chứng thực.[2]

Kết luận

Bát trân thang = Tứ quân tử thang + Tứ vật thang, khí huyết song bổ, với hai vị quân Nhân sâm và Thục địa.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Ba Zhen Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Ba Zhen Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ