Bổ phế thang: thành phần, công năng và phân tích
Bổ phế thang dùng cho ho, suyễn lâu ngày do phế khí hư: bổ khí là chính, kèm liễm phế, giáng khí.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Hoàng kỳ | Quân | — | 18–24 g | |
| Nhân sâm | Quân | — | 6–9 g | |
| Thục địa | Thần | — | 18–24 g | |
| Ngũ vị tử | Tá | — | 3–6 g | |
| Tử uyển | Tá | — | 6–9 g | |
| Tang bạch bì | Sứ | — | 6–12 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhHoàng kỳ18–24 gBổ khí cố biểuNhân sâm6–9 gBổ phế khí
- ThầnHỗ trợ vị quânThục địa18–24 gTư thận, "kim thủy tương sinh"
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụNgũ vị tử3–6 gLiễm phế chỉ kháiTử uyển6–9 gHóa đàm chỉ khái
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịTang bạch bì6–12 gTả phế bình suyễn
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Bổ phế ích khí, chỉ khái bình suyễn.[1][2]
Chủ trị: Phế khí hư: ho lâu ngày yếu ớt, hơi thở ngắn, suyễn, tự ra mồ hôi, tiếng nói nhỏ, hay cảm, sợ lạnh; lưỡi nhợt, mạch nhược.[1][2] Xem Phế khí hư.
3. Phân tích phương
Hoàng kỳ, Nhân sâm là quân, bổ phế khí; Thục địa tư thận để thận nạp khí – thần.[1] Ngũ vị tử liễm phế, Tử uyển hóa đàm chỉ khái – tá; Tang bạch bì giáng phế khí bình suyễn – sứ.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: phế âm hư thêm Sa sâm, Ngọc trúc, Bách hợp; mồ hôi nhiều thêm Ma hoàng lưu ý tim mạch căn, Mẫu lệ; hàn đàm thêm Khoản đông hoa, Tô tử; sốt nhẹ mồ hôi trộm thêm Miết giáp lưu ý có thai, Tần giao, Địa cốt bì.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi ho do ngoại cảm phong hàn, phong nhiệt, khi đờm vàng xanh đặc (đàm nhiệt); thận trọng khi phế âm hư nhiệt rõ, tỳ hư thấp; không đủ sức khi ho ra máu.[1] Phần chống chỉ định trên trang American Dragon để trống.[2] Ho kéo dài trên 3 tuần, ho ra máu, sụt cân cần chụp phim phổi.
Kết luận
Bổ phế thang bổ phế ích khí, chỉ khái bình suyễn cho ho suyễn lâu ngày do phế khí hư.[1][2]