Phương Tễ

Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang

Phương tễ · Ôn lý · 黃芪桂枝五物湯

Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang trị “huyết tý” trong Kim quỹ – tê bì do khí hư, dinh vệ không thông.[1][2]

Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang – Phương tễ · Ôn lý
Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Tê bì mới xuất hiện đột ngột, nhất là một bên người, kèm yếu tay chân, méo miệng, nói khó là dấu hiệu đột quỵ – gọi 115 ngay. Tê bì kéo dài cần khám để tìm nguyên nhân (đái tháo đường, thoát vị đĩa đệm, thiếu vitamin B12…).

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hoàng kỳ Quân — 9–30 g
Quế chi Thần — 9–15 g
Bạch thược Thần — 9–15 g
Sinh khương Tá — 15–30 g
Đại táo Tá — 4–12 quả

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hoàng kỳ9–30 gÍch khí cố biểu
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Quế chi9–15 gÔn kinh thông dương
    Bạch thược9–15 gDưỡng huyết hòa dinh
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Sinh khương15–30 gTán hàn, giúp Quế chi
    Đại táo4–12 quảBổ huyết, điều hòa

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ích khí ôn kinh, hòa huyết thông tý.[1][2]

Chủ trị: Huyết tý: tê bì da thịt, chân tay, không đau rõ, mệt, tự ra mồ hôi, sợ lạnh, sắc mặt nhợt; mạch vi, xích hơi khẩn.[1][2] Hay dùng cho bệnh thần kinh ngoại biên do đái tháo đường, tê bì sau đột quỵ.[1] Xem Khí hư, Can huyết hư.

3. Phân tích phương

Hoàng kỳ là quân, ích khí cố biểu; Quế chi, Bạch thược là thần, ôn kinh, hòa dinh vệ; Sinh khương lượng gấp đôi giúp Quế chi tán hàn; Đại táo bổ huyết.[1][2] Bỏ Cam thảo của Quế chi thang để thuốc đi nhanh ra kinh lạc.[1]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: huyết ứ thêm Đương quy, Xuyên khung, Hồng hoa, Kê huyết đằng; tê tay thêm Khương hoàng, Khương hoạt, Tang chi; tê chân thêm Ngưu tất, Độc hoạt, Mộc qua; lạnh nhiều thêm Can khương; thoái hóa cột sống cổ thêm Cát căn, Tang ký sinh; khí hư nặng thêm Nhân sâm.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi tránh khi âm hư có nhiệt, thực nhiệt hoặc viêm sưng nóng đỏ, phong hàn thấp tý thực mà không khí hư; thận trọng khi đang dùng thuốc chống đông, thuốc hạ đường huyết.[1] Phần chống chỉ định trên trang American Dragon để trống.[2]

Kết luận

Hoàng kỳ quế chi ngũ vật thang ích khí ôn kinh, hòa huyết thông tý cho tê bì do khí hư; tê bì đột ngột phải loại trừ đột quỵ.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Huang Qi Gui Zhi Wu Wu Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Huang Qi Gui Zhi Wu Wu Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ