Phương Tễ

Dương hòa thang

Phương tễ · Ôn lý · 陽和湯

Dương hòa thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Dương hòa thang – “ấm áp như nắng xuân làm tan băng tuyết” – là bài chủ của nhọt âm (âm thư) do dương hư, hàn đàm ngưng trệ.[1][2]

Dương hòa thang – Phương tễ · Ôn lý
Dương hòa thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Khối sưng, u cục, đau xương khớp kéo dài cần được khám (lao xương, viêm xương, u…). Bài có Ma hoàng (lượng nhỏ), Lộc giác giao (dược liệu động vật – chỉ dùng nguồn hợp pháp); American Dragon dặn không tự đổi liều Ma hoàng.[2] Không dùng cho nhọt dương (sưng nóng đỏ đau).[1][2]

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Thục địa Quân — 30 g
Lộc giác giao Quân — 9 g Hòa tan riêng
Nhục quế Thần — 3 g
Bào khương Thần — 2 g
Ma hoàng lưu ý tim mạch Tá — 2 g
Bạch giới tử Tá — 6 g
Cam thảo (sống) Sứ — 3 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Dương hòa thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Thục địa30 gBổ huyết, điền tinh
    Lộc giác giao9 gÔn dương, ích tinh huyết
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Nhục quế3 gÔn dương, thông huyết mạch
    Bào khương2 gÔn kinh
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Ma hoàng2 gKhai tấu lý, tán hàn
    Bạch giới tử6 gHóa hàn đàm, tán kết
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo (sống)3 gGiải độc, điều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ôn dương bổ huyết, tán hàn thông trệ.[1][2]

Chủ trị: Âm thư (nhọt âm) do dương hư hàn đàm ngưng trệ: sưng lan tỏa không có đầu, màu da không đổi, không nóng, đau âm ỉ sâu trong xương khớp, chân tay lạnh, không khát; lưỡi nhợt rêu trắng, mạch trầm tế hoặc trì.[1][2] Xem Thận dương hư, Đàm ẩm.

3. Phân tích phương

Thục địa lượng lớn bổ huyết và Lộc giác giao ôn dương ích tinh là hai quân; Nhục quế, Bào khương ôn thông huyết mạch – thần.[1] Ma hoàng lưu ý tim mạch lượng rất nhỏ mở tấu lý, Bạch giới tử trừ hàn đàm ở “bì lý mạc ngoại”; hai vị này còn làm cho Thục địa, Lộc giác bổ mà không trệ; Cam thảo giải độc.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: dương hư hàn nặng thêm Phụ tử chế; khí hư thêm Đảng sâm, Hoàng kỳ; huyết ứ thêm Đương quy, Đan sâm; khối ở vú thể hàn thêm Hương phụ, Trần bì, Uất kim; tràng nhạc thêm Chiết bối mẫu; ở chi dưới thêm Ngưu tất, Đỗ trọng.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi chống chỉ định khi nhọt dương (sưng nóng đỏ đau), khi âm hư có nhiệt.[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi nhọt đã vỡ lâu ngày, thể nửa âm nửa dương; thận trọng khi tăng huyết áp (Ma hoàng, Nhục quế), khi có thai, cho con bú, trẻ dưới 3 tuổi.[1] American Dragon ghi chống chỉ định với chỗ sưng đã loét lâu.[2]

Kết luận

Dương hòa thang ôn dương bổ huyết, tán hàn thông trệ cho nhọt âm do dương hư; khối sưng kéo dài cần được khám trước.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Yang He Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 20/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Yang He Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ