Thập toàn đại bổ thang: thành phần, công năng và phân tích
Thập toàn đại bổ thang thêm Hoàng kỳ và Nhục quế vào Bát trân thang, chuyển bài khí huyết song bổ thành ôn bổ khí huyết.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Nhân sâm | Quân | — | 6–10 g | |
| Thục địa | Quân | — | 9–12 g | |
| Bạch truật | Thần | — | 9–10 g | |
| Đương quy | Thần | — | 9–10 g | |
| Hoàng kỳ | Tá | — | 9–12 g | |
| Bạch thược | Tá | — | 9–10 g | |
| Phục linh | Tá | — | 9–10 g | |
| Xuyên khung | Tá | — | 5–6 g | |
| Nhục quế | Tá | — | 2–3 g | |
| Chích cam thảo | Sứ | — | 3–5 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhNhân sâm6–10 gBổ khíThục địa9–12 gBổ huyết
- ThầnHỗ trợ vị quânBạch truật9–10 gKiện tỳĐương quy9–10 gBổ huyết
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụHoàng kỳ9–12 gBổ khí, cố biểuBạch thược9–10 gDưỡng huyếtPhục linh9–10 gKiện tỳXuyên khung5–6 gHoạt huyết hành khíNhục quế2–3 gÔn dương
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịChích cam thảo3–5 gĐiều hòa
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Ôn bổ khí huyết.[1][2]
Chủ trị: Khí huyết đều hư kèm hàn: mệt nhiều, sắc mặt nhợt, chóng mặt, hồi hộp, khó thở, ăn kém, sợ lạnh, chân tay lạnh, tự ra mồ hôi, kinh nguyệt ít hoặc rong huyết, vết thương lâu lành; lưỡi nhợt rêu trắng mỏng, mạch tế nhược.[1][2] Xem Tâm Tỳ lưỡng hư.
3. Phân tích phương
Khung của bài là Bát trân thang: Nhân sâm và Thục địa làm quân, Bạch truật, Đương quy làm thần.[1] Thêm Hoàng kỳ bổ khí cố biểu và Nhục quế ôn dương – cả hai là tá – nên bài ấm hơn, hợp với người hư mà sợ lạnh.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: mồ hôi nhiều thêm Phù tiểu mạch, Ngũ vị tử; ăn kém đầy bụng thêm Sa nhân, Trần bì; dương hư sợ lạnh thêm Lộc giác giao; mất ngủ hồi hộp thêm Đan sâm, Kê huyết đằng. Bài tương tự: Nhân sâm dưỡng vinh thang.[1]
5. Lưu ý an toàn
American Dragon ghi chống chỉ định khi có nhiệt hoặc thực chứng.[2] Người đang điều trị ung thư cần hỏi bác sĩ điều trị trước khi dùng bất kỳ thuốc bổ nào.
Kết luận
Thập toàn đại bổ thang = Bát trân thang + Hoàng kỳ, Nhục quế; ôn bổ khí huyết cho người khí huyết đều hư có hàn.[1][2]