Phương Tễ

Thập toàn đại bổ thang

Phương tễ · Bổ ích · 十全大補湯

Thập toàn đại bổ thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Thập toàn đại bổ thang thêm Hoàng kỳ và Nhục quế vào Bát trân thang, chuyển bài khí huyết song bổ thành ôn bổ khí huyết.[1][2]

Thập toàn đại bổ thang – Phương tễ · Bổ ích
Thập toàn đại bổ thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Nhân sâm Quân — 6–10 g
Thục địa Quân — 9–12 g
Bạch truật Thần — 9–10 g
Đương quy Thần — 9–10 g
Hoàng kỳ Tá — 9–12 g
Bạch thược Tá — 9–10 g
Phục linh Tá — 9–10 g
Xuyên khung Tá — 5–6 g
Nhục quế Tá — 2–3 g
Chích cam thảo Sứ — 3–5 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Thập toàn đại bổ thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Nhân sâm6–10 gBổ khí
    Thục địa9–12 gBổ huyết
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Bạch truật9–10 gKiện tỳ
    Đương quy9–10 gBổ huyết
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Hoàng kỳ9–12 gBổ khí, cố biểu
    Bạch thược9–10 gDưỡng huyết
    Phục linh9–10 gKiện tỳ
    Xuyên khung5–6 gHoạt huyết hành khí
    Nhục quế2–3 gÔn dương
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Chích cam thảo3–5 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ôn bổ khí huyết.[1][2]

Chủ trị: Khí huyết đều hư kèm hàn: mệt nhiều, sắc mặt nhợt, chóng mặt, hồi hộp, khó thở, ăn kém, sợ lạnh, chân tay lạnh, tự ra mồ hôi, kinh nguyệt ít hoặc rong huyết, vết thương lâu lành; lưỡi nhợt rêu trắng mỏng, mạch tế nhược.[1][2] Xem Tâm Tỳ lưỡng hư.

3. Phân tích phương

Khung của bài là Bát trân thang: Nhân sâm và Thục địa làm quân, Bạch truật, Đương quy làm thần.[1] Thêm Hoàng kỳ bổ khí cố biểu và Nhục quế ôn dương – cả hai là tá – nên bài ấm hơn, hợp với người hư mà sợ lạnh.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: mồ hôi nhiều thêm Phù tiểu mạch, Ngũ vị tử; ăn kém đầy bụng thêm Sa nhân, Trần bì; dương hư sợ lạnh thêm Lộc giác giao; mất ngủ hồi hộp thêm Đan sâm, Kê huyết đằng. Bài tương tự: Nhân sâm dưỡng vinh thang.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi chống chỉ định khi có nhiệt hoặc thực chứng.[2] Người đang điều trị ung thư cần hỏi bác sĩ điều trị trước khi dùng bất kỳ thuốc bổ nào.

Kết luận

Thập toàn đại bổ thang = Bát trân thang + Hoàng kỳ, Nhục quế; ôn bổ khí huyết cho người khí huyết đều hư có hàn.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Shi Quan Da Bu Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Shi Quan Da Bu Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ