Tả quy hoàn: thành phần, công năng và phân tích
Tả quy hoàn bỏ ba vị “tả” của Lục vị địa hoàng hoàn, thêm Câu kỷ, Thỏ ty, Ngưu tất, Quy bản giao, Lộc giác giao: thuần bổ thận âm và tinh tủy.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Thục địa | Quân | — | 24 g | |
| Quy bản giao | Thần | — | 12 g | |
| Lộc giác giao | Thần | — | 12 g | |
| Câu kỷ tử | Thần | — | 12 g | |
| Sơn thù | Thần | — | 12 g | |
| Sơn dược (Hoài sơn) | Tá | — | 12 g | |
| Thỏ ty tử | Tá | — | 12 g | |
| Xuyên ngưu tất | Sứ | — | 9 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhThục địa24 gTư âm bổ thận, điền tinh
- ThầnHỗ trợ vị quânQuy bản giao12 gTư âm tiềm dươngLộc giác giao12 gÍch tinh huyết ("trong dương cầu âm")Câu kỷ tử12 gBổ can thậnSơn thù12 gBổ can thận
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụSơn dược (Hoài sơn)12 gBổ tỳ thậnThỏ ty tử12 gBổ thận ích tinh
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịXuyên ngưu tất9 gBổ can thận, dẫn thuốc xuống
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Tư âm bổ thận, điền tinh ích tủy.[1][2]
Chủ trị: Chân âm bất túc, tinh tủy hao: chóng mặt, ù tai, lưng gối mỏi yếu, ra mồ hôi trộm, miệng họng khô, di tinh, hay quên, tóc rụng, răng lung lay; lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế.[1][2] Xem Thận âm hư, Thận tinh bất túc.
3. Phân tích phương
Thục địa lượng gấp đôi là quân; Quy bản giao tư âm và Lộc giác giao ích tinh – một âm một dương cùng “huyết nhục hữu tình” – với Câu kỷ tử, Sơn thù là thần.[1] Sơn dược, Thỏ ty tử là tá; Xuyên ngưu tất dẫn thuốc xuống – sứ.[1]
So với Lục vị địa hoàng hoàn (bổ kèm tả), Tả quy hoàn thuần bổ, dùng cho hư nặng.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: âm hư hỏa vượng bỏ Câu kỷ, Lộc giác giao, thêm Nữ trinh tử, Thiên môn đông; ho khan thêm Bách hợp; cốt chưng thêm Địa cốt bì; táo bón bỏ Thỏ ty tử, thêm Nhục thung dung; khí hư thêm Nhân sâm.[1]
5. Lưu ý an toàn
American Dragon ghi thận trọng và gia giảm khi tỳ vị hư; chống chỉ định khi thực nhiệt; không dùng lâu dài.[2] Bài nê trệ, người tiêu hóa kém, rêu nhớt cần hỏi thầy thuốc.
Kết luận
Tả quy hoàn tư âm bổ thận, điền tinh ích tủy, thuần bổ không tả; Thục địa làm quân, phối Quy bản giao và Lộc giác giao.[1][2]