Phương Tễ

Tả quy hoàn

Phương tễ · Bổ ích · 左歸丸

Tả quy hoàn: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Tả quy hoàn bỏ ba vị “tả” của Lục vị địa hoàng hoàn, thêm Câu kỷ, Thỏ ty, Ngưu tất, Quy bản giao, Lộc giác giao: thuần bổ thận âm và tinh tủy.[1][2]

Tả quy hoàn – Phương tễ · Bổ ích
Tả quy hoàn
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Lộc giác giao, Quy bản giao là dược liệu động vật – chỉ dùng nguồn nuôi hợp pháp, có kiểm nghiệm.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Thục địa Quân — 24 g
Quy bản giao Thần — 12 g
Lộc giác giao Thần — 12 g
Câu kỷ tử Thần — 12 g
Sơn thù Thần — 12 g
Sơn dược (Hoài sơn) Tá — 12 g
Thỏ ty tử Tá — 12 g
Xuyên ngưu tất Sứ — 9 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Tả quy hoàn
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Thục địa24 gTư âm bổ thận, điền tinh
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Quy bản giao12 gTư âm tiềm dương
    Lộc giác giao12 gÍch tinh huyết ("trong dương cầu âm")
    Câu kỷ tử12 gBổ can thận
    Sơn thù12 gBổ can thận
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Sơn dược (Hoài sơn)12 gBổ tỳ thận
    Thỏ ty tử12 gBổ thận ích tinh
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Xuyên ngưu tất9 gBổ can thận, dẫn thuốc xuống

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Tư âm bổ thận, điền tinh ích tủy.[1][2]

Chủ trị: Chân âm bất túc, tinh tủy hao: chóng mặt, ù tai, lưng gối mỏi yếu, ra mồ hôi trộm, miệng họng khô, di tinh, hay quên, tóc rụng, răng lung lay; lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế.[1][2] Xem Thận âm hư, Thận tinh bất túc.

3. Phân tích phương

Thục địa lượng gấp đôi là quân; Quy bản giao tư âm và Lộc giác giao ích tinh – một âm một dương cùng “huyết nhục hữu tình” – với Câu kỷ tử, Sơn thù là thần.[1] Sơn dược, Thỏ ty tử là tá; Xuyên ngưu tất dẫn thuốc xuống – sứ.[1]

So với Lục vị địa hoàng hoàn (bổ kèm tả), Tả quy hoàn thuần bổ, dùng cho hư nặng.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: âm hư hỏa vượng bỏ Câu kỷ, Lộc giác giao, thêm Nữ trinh tử, Thiên môn đông; ho khan thêm Bách hợp; cốt chưng thêm Địa cốt bì; táo bón bỏ Thỏ ty tử, thêm Nhục thung dung; khí hư thêm Nhân sâm.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi thận trọng và gia giảm khi tỳ vị hư; chống chỉ định khi thực nhiệt; không dùng lâu dài.[2] Bài nê trệ, người tiêu hóa kém, rêu nhớt cần hỏi thầy thuốc.

Kết luận

Tả quy hoàn tư âm bổ thận, điền tinh ích tủy, thuần bổ không tả; Thục địa làm quân, phối Quy bản giao và Lộc giác giao.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Zuo Gui Wan: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Zuo Gui Wan – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ