Phương Tễ

Bình vị tán

Phương tễ · Khử thấp · 平胃散

Bình vị tán: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 2 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Bình vị tán là bài gốc của nhóm táo thấp: Thương truật, Hậu phác, Trần bì, Cam thảo làm tan thấp trệ ở trung tiêu.[1][2]

Bình vị tán – Phương tễ · Khử thấp
Bình vị tán
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Thương truật Quân — 9–15 g
Hậu phác Thần — 6–9 g
Trần bì Tá — 6–9 g
Cam thảo Sứ — 3–6 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Nguyên phương tán bột, mỗi lần 6 g sắc với 2 lát Sinh khương, 2 quả Đại táo.[1] Cột “thang tham khảo” theo [1]; American Dragon ghi khoảng liều khác.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Bình vị tán
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Thương truật9–15 gTáo thấp kiện tỳ
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Hậu phác6–9 gHành khí, tiêu đầy
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Trần bì6–9 gLý khí hòa vị
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo3–6 gBổ tỳ, hòa hoãn tính táo

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Táo thấp kiện tỳ, hành khí hòa vị.[1][2]

Chủ trị: Thấp trệ tỳ vị: thượng vị và bụng đầy tức, ăn kém, buồn nôn, phân lỏng, chân tay nặng nề, mệt, buồn ngủ; rêu lưỡi trắng dày nhớt, mạch hoãn.[1][2] Xem Hàn thấp khốn Tỳ.

3. Phân tích phương

Thương truật là quân, đắng ấm táo thấp; Hậu phác là thần, hành khí tiêu đầy; Trần bì là tá, lý khí hòa vị; Cam thảo là sứ, hòa hoãn bớt tính táo.[1] Thấp gây khí trệ, khí trệ làm thấp khó tan – nên bài vừa táo thấp vừa hành khí.

4. Gia giảm và bài phát triển

Hương sa bình vị tán, Bất hoán kim chính khí tán, Vị linh thang (hợp Ngũ linh tán).[1]

5. Lưu ý an toàn

Tránh khi âm hư khô táo (lưỡi đỏ ít rêu), tỳ vị hư mà không có thấp, và khi có thai (Hậu phác).[1] Thận trọng khi có thai, cần gia giảm khi âm hư hoặc huyết hư.[2]

Kết luận

Bình vị tán táo thấp kiện tỳ, hành khí hòa vị cho thấp trệ tỳ vị, Thương truật làm quân, Hậu phác làm thần.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Ping Wei San: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 24/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Ping Wei San – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ