Khương hoạt thắng thấp thang: thành phần, công năng và phân tích
Khương hoạt thắng thấp thang của Lý Đông Viên trị phong thấp ở phần trên và lưng: các vị phong dược “thắng thấp”, ra mồ hôi nhẹ để thấp theo đó ra.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Khương hoạt | Quân | — | 6–9 g | |
| Độc hoạt | Quân | — | 6–9 g | |
| Phòng phong | Thần | — | 3–6 g | |
| Cảo bản | Thần | — | 3–6 g | |
| Xuyên khung | Tá | — | 3–6 g | |
| Mạn kinh tử | Tá | — | 2–3 g | |
| Chích cam thảo | Sứ | — | 3–6 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhKhương hoạt6–9 gKhu phong thấp nửa trênĐộc hoạt6–9 gKhu phong thấp nửa dưới
- ThầnHỗ trợ vị quânPhòng phong3–6 gKhu phong thắng thấpCảo bản3–6 gTán phong hàn thấp, chỉ đau đỉnh đầu
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụXuyên khung3–6 gHành huyết, chỉ đau đầuMạn kinh tử2–3 gSơ phong, chỉ đau đầu
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịChích cam thảo3–6 gĐiều hòa
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Khu phong thắng thấp, chỉ thống.[1][2]
Chủ trị: Phong thấp ở biểu: đầu nặng đau, gáy cứng, lưng đau nặng, mình nặng khó xoay, sốt nhẹ sợ gió; rêu trắng, mạch phù.[1][2] Xem Phong tà, Thấp tà.
3. Phân tích phương
Khương hoạt và Độc hoạt là quân, khu phong thấp toàn thân; Phòng phong, Cảo bản là thần.[1] Xuyên khung, Mạn kinh tử chỉ đau đầu; Cam thảo điều hòa.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: hàn thấp mình rất nặng thêm Phòng kỷ (Hán phòng kỷ); thấp gây chân tay nặng mỏi thêm Thương truật; thấp hóa nhiệt thêm Hoàng cầm, Tri mẫu; đau vai thêm Khương hoàng, Quế chi.[1]
5. Lưu ý an toàn
American Dragon ghi chống chỉ định khi cơ thể hư yếu, khi phong nhiệt; thận trọng khi âm hư, có nhiệt; liều lớn gây ra nhiều mồ hôi, tổn tân dịch và dương khí.[2] Me & Qi ghi tránh khi khí huyết hư, âm hư nội nhiệt, thấp ở lý (phù, cổ trướng, tiêu chảy); thận trọng khi có thai (Xuyên khung).[1]
Kết luận
Khương hoạt thắng thấp thang khu phong thắng thấp, chỉ thống cho phong thấp ở biểu, đầu lưng nặng đau.[1][2]