Thân thống trục ứ thang: thành phần, công năng và phân tích
Thân thống trục ứ thang của Vương Thanh Nhậm trị “tý” lâu ngày mà các bài khu phong thấp không đỡ: dùng phép hoạt huyết thông lạc.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Đào nhân | Quân | — | 9 g | |
| Hồng hoa | Quân | — | 9 g | |
| Xuyên khung | Thần | — | 6 g | |
| Đương quy | Thần | — | 9 g | |
| Ngưu tất | Thần | — | 9 g | |
| Tần giao | Tá | — | 3 g | |
| Khương hoạt | Tá | — | 3 g | |
| Một dược | Tá | — | 6 g | |
| Ngũ linh chi (sao) | Tá | — | 6 g | |
| Hương phụ | Tá | — | 3 g | |
| Địa long | Tá | — | 6 g | |
| Cam thảo | Sứ | — | 6 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhĐào nhân9 gHoạt huyết khứ ứHồng hoa9 gHoạt huyết khứ ứ
- ThầnHỗ trợ vị quânXuyên khung6 gHành khí hoạt huyếtĐương quy9 gDưỡng huyết hoạt huyếtNgưu tất9 gHoạt huyết, mạnh gân xương
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụTần giao3 gKhu phong thấpKhương hoạt3 gKhu phong thấpMột dược6 gHoạt huyết chỉ thốngNgũ linh chi (sao)6 gHóa ứ chỉ thốngHương phụ3 gLý khíĐịa long6 gThông lạc
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịCam thảo6 gĐiều hòa
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Hoạt huyết hành khí, khư ứ thông lạc, thông tý chỉ thống.[1][2]
Chủ trị: Khí huyết ứ trệ ở kinh lạc: đau vai, lưng, chân tay hoặc khắp mình, đau nhói cố định, đêm nặng hơn, khớp cứng, tê, đổi thời tiết đau hơn; lưỡi tía có điểm ứ, mạch huyền hoặc sáp.[1][2] Xem Ứ huyết, Phong tà.
3. Phân tích phương
Đào nhân, Hồng hoa là quân, hoạt huyết khứ ứ; Xuyên khung, Đương quy, Ngưu tất hoạt huyết dưỡng huyết – thần.[1] Tần giao, Khương hoạt khu phong thấp; Một dược, Ngũ linh chi hóa ứ chỉ đau; Hương phụ lý khí; Địa long thông lạc; Cam thảo điều hòa.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: khí hư thêm Hoàng kỳ lượng lớn; hàn nhiều thêm Quế chi; đau nửa người trên thêm Tang chi, Khương hoàng; phong thấp trội thêm Uy linh tiên, Hải đồng bì; khớp hơi nóng do thấp nhiệt thêm Thương truật, Hoàng bá.[1]
5. Lưu ý an toàn
Hai nguồn ghi chống chỉ định khi có thai.[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi đang chảy máu; thận trọng khi dùng thuốc chống đông (theo dõi INR), thuốc giảm đau chống viêm, khi khí huyết hư, bệnh gan; trẻ dưới 12 tuổi không dùng nếu không có chuyên gia.[1]
Kết luận
Thân thống trục ứ thang hoạt huyết thông lạc, chỉ thống cho đau mình mẩy lâu ngày do ứ trệ kinh lạc; không dùng khi có thai.[1][2]