Phương Tễ

Thân thống trục ứ thang

Phương tễ · Lý huyết · 身痛逐瘀湯

Thân thống trục ứ thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Thân thống trục ứ thang của Vương Thanh Nhậm trị “tý” lâu ngày mà các bài khu phong thấp không đỡ: dùng phép hoạt huyết thông lạc.[1][2]

Thân thống trục ứ thang – Phương tễ · Lý huyết
Thân thống trục ứ thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Không dùng khi có thai; không dùng khi đang chảy máu hoặc có rối loạn đông máu; thận trọng với thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu; ngừng trước phẫu thuật theo chỉ dẫn của bác sĩ. Đau khớp sưng nóng đỏ, sốt, đau lưng kèm tê yếu chân, rối loạn tiểu tiện cần đi khám ngay.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Đào nhân Quân — 9 g
Hồng hoa Quân — 9 g
Xuyên khung Thần — 6 g
Đương quy Thần — 9 g
Ngưu tất Thần — 9 g
Tần giao Tá — 3 g
Khương hoạt Tá — 3 g
Một dược Tá — 6 g
Ngũ linh chi (sao) Tá — 6 g
Hương phụ Tá — 3 g
Địa long Tá — 6 g
Cam thảo Sứ — 6 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Thân thống trục ứ thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Đào nhân9 gHoạt huyết khứ ứ
    Hồng hoa9 gHoạt huyết khứ ứ
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Xuyên khung6 gHành khí hoạt huyết
    Đương quy9 gDưỡng huyết hoạt huyết
    Ngưu tất9 gHoạt huyết, mạnh gân xương
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Tần giao3 gKhu phong thấp
    Khương hoạt3 gKhu phong thấp
    Một dược6 gHoạt huyết chỉ thống
    Ngũ linh chi (sao)6 gHóa ứ chỉ thống
    Hương phụ3 gLý khí
    Địa long6 gThông lạc
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo6 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Hoạt huyết hành khí, khư ứ thông lạc, thông tý chỉ thống.[1][2]

Chủ trị: Khí huyết ứ trệ ở kinh lạc: đau vai, lưng, chân tay hoặc khắp mình, đau nhói cố định, đêm nặng hơn, khớp cứng, tê, đổi thời tiết đau hơn; lưỡi tía có điểm ứ, mạch huyền hoặc sáp.[1][2] Xem Ứ huyết, Phong tà.

3. Phân tích phương

Đào nhân, Hồng hoa là quân, hoạt huyết khứ ứ; Xuyên khung, Đương quy, Ngưu tất hoạt huyết dưỡng huyết – thần.[1] Tần giao, Khương hoạt khu phong thấp; Một dược, Ngũ linh chi hóa ứ chỉ đau; Hương phụ lý khí; Địa long thông lạc; Cam thảo điều hòa.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: khí hư thêm Hoàng kỳ lượng lớn; hàn nhiều thêm Quế chi; đau nửa người trên thêm Tang chi, Khương hoàng; phong thấp trội thêm Uy linh tiên, Hải đồng bì; khớp hơi nóng do thấp nhiệt thêm Thương truật, Hoàng bá.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi chống chỉ định khi có thai.[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi đang chảy máu; thận trọng khi dùng thuốc chống đông (theo dõi INR), thuốc giảm đau chống viêm, khi khí huyết hư, bệnh gan; trẻ dưới 12 tuổi không dùng nếu không có chuyên gia.[1]

Kết luận

Thân thống trục ứ thang hoạt huyết thông lạc, chỉ thống cho đau mình mẩy lâu ngày do ứ trệ kinh lạc; không dùng khi có thai.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Shen Tong Zhu Yu Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Shen Tong Zhu Yu Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ