Quế chi phục linh hoàn: thành phần, công năng và phân tích
Quế chi phục linh hoàn là bài “hoãn tiêu” khối ứ ở bụng dưới: làm viên mật uống liều nhỏ, khứ ứ từ từ.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Quế chi | Quân | — | 9–12 g | |
| Đào nhân | Thần | — | 9–12 g | |
| Mẫu đơn bì | Thần | — | 9–12 g | |
| Bạch thược | Tá | — | 9–12 g | American Dragon ghi Xích thược[2] |
| Phục linh | Tá | — | 9–12 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhQuế chi9–12 gÔn thông huyết mạch
- ThầnHỗ trợ vị quânĐào nhân9–12 gHoạt huyết khứ ứMẫu đơn bì9–12 gHoạt huyết, thanh ứ nhiệt
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụBạch thược9–12 gHòa huyết, hoãn cấpPhục linh9–12 gThẩm thấp, kiện tỳ
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Hoạt huyết hóa ứ, hoãn tiêu trưng khối.[1][2]
Chủ trị: Ứ huyết ở bụng dưới: khối cố định ở bụng dưới đau, ấn đau, rong huyết sẫm có cục, kinh nguyệt không đều, bế kinh, đau bụng kinh; lưỡi tía hoặc có điểm ứ, mạch sáp.[1][2] Xem Ứ huyết.
3. Phân tích phương
Quế chi là quân, ôn thông huyết mạch; Đào nhân, Đơn bì là thần, hoạt huyết khứ ứ; Thược dược hòa huyết, Phục linh thẩm thấp – tá; làm viên với mật để tác dụng hòa hoãn.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: ứ nặng khối cứng thêm Tam lăng, Nga truật; khí trệ thêm Hương phụ, Uất kim; khí huyết hư thêm Hoàng kỳ, Đảng sâm; táo bón có nhiệt thêm Đại hoàng chế rượu.[1]
5. Lưu ý an toàn
American Dragon ghi: hết sức thận trọng khi có thai hoặc sau sinh; chỉ dùng khi đã chẩn đoán xác định ứ huyết; không dành cho huyết ứ nặng hoặc huyết nhiệt.[2] Người đang dùng thuốc chống đông cần hỏi bác sĩ.
Kết luận
Quế chi phục linh hoàn hoạt huyết hóa ứ, hoãn tiêu khối ở bụng dưới; chỉ dùng sau khi đã khám phụ khoa và chẩn đoán rõ.[1][2]