Hòe hoa tán: thành phần, công năng và phân tích
Hòe hoa tán trị đi ngoài ra máu do phong nhiệt hoặc thấp nhiệt ở đại tràng – hay gặp ở trĩ chảy máu.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Hòe hoa (sao) | Quân | — | 10–15 g | |
| Trắc bá diệp | Thần | — | 10–15 g | |
| Kinh giới tuệ (sao đen) | Tá | — | 6–10 g | |
| Chỉ xác (sao cám) | Tá | — | 6–10 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhHòe hoa (sao)10–15 gLương huyết chỉ huyết, thanh tràng
- ThầnHỗ trợ vị quânTrắc bá diệp10–15 gLương huyết chỉ huyết
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụKinh giới tuệ (sao đen)6–10 gSơ phong chỉ huyếtChỉ xác (sao cám)6–10 gHành khí khoan tràng
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Thanh tràng chỉ huyết, sơ phong hành khí.[1][2]
Chủ trị: Tràng phong, tạng độc: đi ngoài ra máu đỏ tươi trước hoặc cùng lúc với phân, trĩ chảy máu; hoặc máu sẫm lẫn nhầy; lưỡi đỏ rêu vàng, mạch sác.[1][2] Xem Đại trường thấp nhiệt.
3. Phân tích phương
Hòe hoa là quân, thanh nhiệt ở đại tràng, lương huyết chỉ huyết; Trắc bá diệp là thần; Kinh giới sao đen sơ phong chỉ huyết, Chỉ xác hành khí khoan tràng – tá.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: ra máu nhiều dùng Kinh giới đốt đen, thêm Địa du, Tông lư thán; nhiệt ở đại tràng nặng thêm Hoàng liên, Hoàng cầm; máu sẫm đục thêm Thương truật, Phục linh; ra máu lâu huyết hư thêm Thục địa, Đương quy; trĩ sa thêm Thăng ma, Hoàng kỳ.[1]
5. Lưu ý an toàn
Hai nguồn ghi không dùng lâu; thận trọng khi trung tiêu hư hàn; không dùng khi ra máu kèm khí hư hoặc âm hư.[1][2] Me & Qi ghi thêm thận trọng khi dùng thuốc chống đông, khi có thai (Chỉ xác).[1]
Kết luận
Hòe hoa tán thanh tràng chỉ huyết, sơ phong hành khí cho đi ngoài ra máu do nhiệt; ra máu cần khám để loại trừ bệnh nặng.[1][2]