Phương Tễ

Hoàn đới thang

Phương tễ · Cố sáp · 完帶湯

Hoàn đới thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Hoàn đới thang của Phó Thanh Chủ: Bạch truật, Sơn dược lượng lớn bổ tỳ, các vị sơ can thăng dương lượng rất nhỏ – “bổ trong có tán, thăng trong có tiêu”.[1][2]

Hoàn đới thang – Phương tễ · Cố sáp
Hoàn đới thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Khí hư vàng, xanh, có mùi hôi, ngứa rát, lẫn máu hoặc ra sau mãn kinh cần khám phụ khoa (viêm nhiễm cần thuốc đặc hiệu; cần tầm soát ung thư cổ tử cung). Bài không thay điều trị viêm âm đạo do vi khuẩn, nấm, trùng roi.[1]

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Bạch truật (sao đất) Quân — 30 g
Sơn dược (Hoài sơn, sao) Quân — 30 g
Nhân sâm Thần — 6 g
Thương truật Thần — 9 g
Bạch thược (sao rượu) Thần — 15 g
Xa tiền tử (sao rượu) Thần — 9 g Bọc vải
Trần bì Tá — 2 g
Sài hồ Tá — 2 g
Kinh giới (sao đen) Tá — 2 g
Cam thảo Sứ — 3 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Hoàn đới thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Bạch truật (sao đất)30 gKiện tỳ táo thấp
    Sơn dược (Hoài sơn, sao)30 gBổ tỳ cố đới
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Nhân sâm6 gBổ khí
    Thương truật9 gTáo thấp
    Bạch thược (sao rượu)15 gNhu can
    Xa tiền tử (sao rượu)9 gLợi thấp
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Trần bì2 gLý khí
    Sài hồ2 gSơ can thăng dương
    Kinh giới (sao đen)2 gThăng dương, thắng thấp
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo3 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Bổ tỳ sơ can, hóa thấp chỉ đới.[1][2]

Chủ trị: Tỳ hư can uất, thấp trọc dồn xuống: khí hư trắng hoặc trong, loãng, không hôi, ra liên tục, mệt, chân tay nặng, phân lỏng, ăn kém, sắc mặt nhợt; lưỡi nhợt, mạch nhu nhược.[1][2] Xem Tỳ khí hư, Can Tỳ bất hòa.

3. Phân tích phương

Bạch truật, Sơn dược lượng lớn là quân, bổ tỳ cố đới; Nhân sâm bổ khí, Thương truật táo thấp, Bạch thược nhu can, Xa tiền tử lợi thấp – thần.[1] Trần bì, Sài hồ, Kinh giới đen mỗi vị chỉ 2 g – sơ can, thăng thanh dương để thấp không dồn xuống.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: thận hư đau lưng thêm Đỗ trọng, Thỏ ty tử; bụng dưới lạnh đau thêm Ngải diệp, Hương phụ; thận dương hư khí hư loãng kéo dài thêm Lộc giác sương, Ba kích; khó cầm thêm Khiếm thực, Kim anh tử.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi không dùng khi khí hư vàng, đặc, dính, hôi, lẫn máu (can uất hóa nhiệt, thấp nhiệt).[1][2] Me & Qi ghi thêm thận trọng khi âm hư có nhiệt.[1]

Kết luận

Hoàn đới thang bổ tỳ sơ can, hóa thấp chỉ đới cho khí hư trắng loãng do tỳ hư; khí hư bất thường cần khám phụ khoa.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Wan Dai Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Wan Dai Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ