Phương Tễ

Cố kinh hoàn

Phương tễ · Cố sáp · 固經丸

Cố kinh hoàn: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Cố kinh hoàn trị băng lậu do âm hư huyết nhiệt: tư âm, thanh nhiệt để huyết “yên” mà tự cầm – khác hẳn Cố xung thang (khí hư).[1][2]

Cố kinh hoàn – Phương tễ · Cố sáp
Cố kinh hoàn
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Quy bản (mai rùa) là dược liệu động vật – chỉ dùng nguồn nuôi hợp pháp, có kiểm nghiệm. Ra máu bất thường ở âm đạo (rong kinh, ra máu sau mãn kinh, ra máu khi có thai) cần được khám phụ khoa, siêu âm trước khi dùng bất kỳ bài thuốc nào.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Quy bản (sao) Quân — 15–30 g Sắc trước
Bạch thược (sao) Quân — 15–30 g
Hoàng cầm (sao) Thần — 15–30 g
Hoàng bá (sao) Thần — 6–9 g
Xuân bì (vỏ rễ xuân) Tá — 12–22,5 g
Hương phụ Tá — 6–7,5 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Cố kinh hoàn
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Quy bản (sao)15–30 gTư âm
    Bạch thược (sao)15–30 gDưỡng huyết liễm âm
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Hoàng cầm (sao)15–30 gThanh nhiệt chỉ huyết
    Hoàng bá (sao)6–9 gThanh hư nhiệt
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Xuân bì (vỏ rễ xuân)12–22,5 gCố kinh chỉ đới
    Hương phụ6–7,5 gLý khí điều kinh

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Tư âm thanh nhiệt, cố kinh chỉ huyết.[1][2]

Chủ trị: Âm hư huyết nhiệt: kinh nguyệt đến sớm, nhiều, kéo dài, lúc ồ ạt lúc rỉ rả, máu đỏ sẫm đặc có cục, lòng bàn tay chân nóng, bứt rứt, lưng gối mỏi, tiểu sẫm; lưỡi đỏ, mạch huyền sác.[1][2] Xem Thận âm hư.

3. Phân tích phương

Quy bản, Bạch thược là quân, tư âm liễm âm; Hoàng cầm, Hoàng bá là thần, thanh nhiệt để huyết không vọng hành.[1] Xuân bì cố kinh chỉ huyết; Hương phụ lượng nhỏ lý khí, phòng thuốc lạnh làm huyết ngưng.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: ra máu nhiều có cục thêm Thục địa, A giao; âm hư mồ hôi trộm thêm Địa cốt bì; kèm khí hư thêm Hoàng kỳ, Bạch truật; huyết ứ đau nhói thêm Tam thất, Bồ hoàng; can khí uất thêm Sài hồ.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi tránh khi ra máu do huyết ứ, khi khí hư không nhiếp huyết.[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi tỳ vị hư hàn, dương hư; thận trọng khi có thai, dùng lâu; Hoàng cầm, Hoàng bá có thể tương tác với thuốc chống đông, hạ đường huyết.[1]

Kết luận

Cố kinh hoàn tư âm thanh nhiệt, cố kinh chỉ huyết cho băng lậu do âm hư huyết nhiệt.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Gu Jing Wan: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Gu Jing Wan – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ