Kim tỏa cố tinh hoàn: thành phần, công năng và phân tích
Kim tỏa cố tinh hoàn – “khóa vàng giữ tinh” – bổ thận và thu sáp bằng Sa uyển tử, Khiếm thực, Liên nhục, Liên tu, Long cốt, Mẫu lệ.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Sa uyển tử (sao) | Quân | — | 10–15 g | |
| Khiếm thực | Thần | — | 10–15 g | |
| Liên nhục | Thần | — | 10–15 g | |
| Liên tu (nhụy sen) | Tá | — | 10–15 g | |
| Long cốt (nung) | Tá | — | 6–10 g | Sắc trước |
| Mẫu lệ (nung) | Tá | — | 6–10 g | Sắc trước |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]. American Dragon ghi một số bản có thêm Kim anh tử, Tỏa dương hoặc Bạch tật lê.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhSa uyển tử (sao)10–15 gBổ thận cố tinh
- ThầnHỗ trợ vị quânKhiếm thực10–15 gÍch thận cố tinhLiên nhục10–15 gBổ tỳ thận, sáp tinh
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụLiên tu (nhụy sen)10–15 gCố thận sáp tinhLong cốt (nung)6–10 gThu sáp, an thầnMẫu lệ (nung)6–10 gThu sáp
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Bổ thận sáp tinh.[1][2]
Chủ trị: Thận khí không bền: di tinh (có hoặc không có mộng), hoạt tinh, mỏi lưng, ù tai, mắt mỏi, chân tay yếu; lưỡi nhợt rêu trắng, mạch tế nhược.[1][2] Xem Thận khí bất cố.
3. Phân tích phương
Sa uyển tử là quân, bổ thận cố tinh; Khiếm thực, Liên nhục là thần, vừa bổ vừa sáp. Liên tu, Long cốt, Mẫu lệ là tá, thu sáp mạnh, Long cốt còn an thần.[1]
Bài thuộc nhóm cố sáp: “trị tiêu” (giữ tinh) là chính, kèm “trị bản” (bổ thận) – xem Chính trị, phản trị và Trị bệnh cầu bản.
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: mỏi lưng gối thêm Đỗ trọng, Tục đoạn; liệt dương thêm Dâm dương hoắc, Tỏa dương; hoạt tinh nặng thêm Ngũ vị tử, Kim anh tử, Thỏ ty tử; táo bón thêm Nhục thung dung, Đương quy.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi thấp nhiệt hạ tiêu, khi đang ngoại cảm; âm hư hỏa vượng phải thanh hỏa trước; không dùng lâu mà không đánh giá lại. Long cốt, Mẫu lệ có thể làm giảm hấp thu tetracyclin, fluoroquinolon, bisphosphonat, levothyroxin – uống cách ít nhất 2 giờ.[1] American Dragon ghi chống chỉ định khi thấp nhiệt hạ tiêu và ngoại cảm.[2]
Kết luận
Kim tỏa cố tinh hoàn bổ thận sáp tinh cho di tinh, hoạt tinh do thận khí không bền, Sa uyển tử làm quân.[1][2]