Phương Tễ

Cố xung thang

Phương tễ · Cố sáp · 固衝湯

Cố xung thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Cố xung thang của Trương Tích Thuần trị băng lậu do tỳ khí hư không nhiếp huyết, xung mạch không vững: bổ khí làm gốc, phối nhiều vị cố sáp chỉ huyết.[1][2]

Cố xung thang – Phương tễ · Cố sáp
Cố xung thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Ra máu âm đạo nhiều (ướt đẫm băng vệ sinh mỗi giờ), chóng mặt, ngất, vã mồ hôi là cấp cứu – đến bệnh viện ngay. Ra máu bất thường ở âm đạo (rong kinh, ra máu sau mãn kinh, ra máu khi có thai) cần được khám phụ khoa, siêu âm trước khi dùng bất kỳ bài thuốc nào.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Bạch truật (sao) Quân — 30 g
Hoàng kỳ Quân — 18 g
Sơn thù Thần — 24 g
Bạch thược Thần — 12 g
Long cốt (nung) Tá — 24 g Sắc trước
Mẫu lệ (nung) Tá — 24 g Sắc trước
Hải phiêu tiêu Tá — 12 g
Tông lư thán Tá — 6 g
Ngũ bội tử Tá — 1,5 g Tán bột uống
Thiến thảo Tá — 9 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Cố xung thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Bạch truật (sao)30 gKiện tỳ nhiếp huyết
    Hoàng kỳ18 gÍch khí
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Sơn thù24 gBổ can thận, liễm
    Bạch thược12 gDưỡng huyết liễm âm
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Long cốt (nung)24 gCố sáp
    Mẫu lệ (nung)24 gCố sáp
    Hải phiêu tiêu12 gThu liễm chỉ huyết
    Tông lư thán6 gThu liễm chỉ huyết
    Ngũ bội tử1,5 gThu liễm chỉ huyết
    Thiến thảo9 gChỉ huyết, hóa ứ

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ích khí kiện tỳ, cố xung nhiếp huyết.[1][2]

Chủ trị: Tỳ khí hư, xung mạch không vững: băng huyết hoặc rong kinh lâu, máu nhạt loãng, mệt, hồi hộp, hơi thở ngắn, chóng mặt, đau mỏi lưng; mạch nhược.[1][2] Xem Tỳ không thống huyết.

3. Phân tích phương

Bạch truật, Hoàng kỳ là quân, bổ khí kiện tỳ để nhiếp huyết; Sơn thù, Bạch thược bổ can thận, liễm âm – thần.[1] Long cốt, Mẫu lệ, Hải phiêu tiêu, Tông lư thán, Ngũ bội tử thu liễm chỉ huyết; Thiến thảo vừa chỉ huyết vừa hóa ứ, để cầm máu mà không lưu ứ.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: có nhiệt thêm Sinh địa; dương hư lạnh thêm Phụ tử chế; ra máu sau giận dữ thêm Sài hồ; hai thang chưa cầm thêm A giao, bỏ Tông lư; khí thoát nặng thêm Nhân sâm, Phụ tử có độc, bỏ Bạch thược.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi tránh khi ra máu do huyết nhiệt (đỏ tươi, đặc), khi vong thoát (mồ hôi đầm đìa, chân tay lạnh, mạch vi); thận trọng khi có huyết ứ, can khí xung nghịch, âm hư có nhiệt; không dùng cho dọa sẩy thai.[1] American Dragon ghi chống chỉ định khi đã đến mức thoát chứng.[2]

Kết luận

Cố xung thang ích khí kiện tỳ, cố xung nhiếp huyết cho băng lậu do tỳ khí hư; ra máu nhiều phải cấp cứu.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Gu Chong Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Gu Chong Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ