Phương Tễ

Ngọc bình phong tán

Phương tễ · Cố sáp · 玉屏風散

Ngọc bình phong tán: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Ngọc bình phong tán – “bức bình phong ngọc” – củng cố vệ khí bằng ba vị Hoàng kỳ, Bạch truật, Phòng phong, dùng cho người tự ra mồ hôi, sợ gió, dễ cảm.[1][2]

Ngọc bình phong tán – Phương tễ · Cố sáp
Ngọc bình phong tán
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hoàng kỳ (chích mật) Quân — 15–30 g
Bạch truật Thần — 15–30 g
Phòng phong Tá — 6–10 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Me & Qi ghi tỉ lệ Hoàng kỳ : Bạch truật : Phòng phong = 2 : 2 : 1; dạng bột mỗi lần khoảng 9 g với 1 quả Đại táo.[1] American Dragon ghi khoảng liều rộng hơn nhiều.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Ngọc bình phong tán
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hoàng kỳ (chích mật)15–30 gÍch khí cố biểu
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Bạch truật15–30 gKiện tỳ ích khí, cố biểu
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Phòng phong6–10 gKhu phong

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ích khí cố biểu chỉ hãn.[1][2]

Chủ trị: Phế khí hư, vệ khí không bền: tự ra mồ hôi, sợ gió, sắc mặt trắng nhợt, hay bị cảm, mệt; có thể hắt hơi, chảy nước mũi trong; lưỡi nhợt rêu trắng mỏng, mạch phù nhuyễn.[1][2] Xem Phế khí hư, Khí.

3. Phân tích phương

Hoàng kỳ là quân, bổ khí cố biểu; Bạch truật là thần, kiện tỳ – tỳ khí đủ thì phế khí đủ.[1] Phòng phong là tá, lượng nhỏ, khu phong: Hoàng kỳ có Phòng phong thì cố biểu mà không giữ tà lại, Phòng phong có Hoàng kỳ thì khu phong mà không làm hao khí.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: viêm mũi dị ứng thêm Tân di, Thương nhĩ tử; mồ hôi nhiều thêm Ngũ vị tử, Phù tiểu mạch; mề đay mạn thêm Kinh giới, Địa phu tử; trẻ hay ốm, ăn kém thêm Đảng sâm, Trần bì.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi tránh khi đang có ngoại cảm thực chứng tà mạnh và khi âm hư ra mồ hôi trộm; dùng quá liều có thể tức ngực; thận trọng khi có nội nhiệt; có thể làm giảm tác dụng thuốc ức chế miễn dịch (ciclosporin, tacrolimus, corticoid).[1] American Dragon ghi chống chỉ định khi thực chứng và khi mồ hôi trộm do âm hư.[2]

Kết luận

Ngọc bình phong tán ích khí cố biểu chỉ hãn cho người vệ khí hư, hay ra mồ hôi và dễ cảm; Hoàng kỳ làm quân, Phòng phong lượng nhỏ làm tá.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Yu Ping Feng San: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Yu Ping Feng San – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ