Đại định phong châu: thành phần, công năng và phân tích
Đại định phong châu của Ngô Cúc Thông trị “hư phong” khi nhiệt tà đã làm cạn chân âm: dùng nhiều vị tư âm, vỏ sò mai rùa tiềm dương, Ngũ vị tử liễm âm.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Lòng đỏ trứng gà (sống) | Quân | — | 2 lòng đỏ | Khuấy vào khi thuốc đã lọc |
| A giao | Quân | — | 9 g | Hòa tan |
| Bạch thược | Thần | — | 18 g | |
| Sinh địa (khô) | Thần | — | 18 g | |
| Mạch môn | Thần | — | 18 g | |
| Quy bản | Thần | — | 12 g | Sắc trước |
| Miết giáp lưu ý có thai | Thần | — | 12 g | Sắc trước |
| Mẫu lệ | Thần | — | 12 g | Sắc trước |
| Hỏa ma nhân | Tá | — | 6 g | |
| Ngũ vị tử | Tá | — | 6 g | |
| Chích cam thảo | Sứ | — | 12 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhLòng đỏ trứng gà (sống)2 lòng đỏTư âm tức phongA giao9 gTư âm dưỡng huyết
- ThầnHỗ trợ vị quânBạch thược18 gDưỡng huyết nhu canSinh địa (khô)18 gTư âmMạch môn18 gTư âmQuy bản12 gTư âm tiềm dươngMiết giáp12 gTư âm tiềm dươngMẫu lệ12 gTiềm dương
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụHỏa ma nhân6 gNhuận táoNgũ vị tử6 gLiễm âm
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịChích cam thảo12 gĐiều hòa
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Tư âm tức phong.[1][2]
Chủ trị: Ôn bệnh giai đoạn cuối, chân âm hao kiệt, hư phong nội động: tay chân máy động, co rút, run, mệt lả, gầy, mồ hôi trộm, miệng họng khô; lưỡi đỏ thẫm ít rêu, mạch hư nhược, có lúc muốn tuyệt.[1][2] Xem Can phong nội động.
3. Phân tích phương
Lòng đỏ trứng và A giao là quân, tư âm tức phong; Bạch thược, Sinh địa, Mạch môn tư âm, Quy bản, Miết giáp lưu ý có thai, Mẫu lệ tiềm dương – thần.[1] Hỏa ma nhân nhuận táo; Ngũ vị tử liễm âm phòng thoát; Cam thảo phối Bạch thược “toan cam hóa âm”.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: suyễn do khí hư thêm Nhân sâm; tự ra mồ hôi thêm Nhân sâm, Long cốt, Phù tiểu mạch; hồi hộp thêm Nhân sâm, Phục thần; sốt nhẹ kéo dài thêm Địa cốt bì, Bạch vi; run giật nhiều thêm Toàn yết, Địa long.[1]
5. Lưu ý an toàn
Hai nguồn ghi không dùng khi tà nhiệt còn mạnh, thực nhiệt.[1][2] Me & Qi ghi thêm thận trọng khi tỳ vị hư thấp, can phong do can dương hoặc can hỏa (thực), run do đàm nhiệt hoặc huyết ứ, khi có thai.[1]
Kết luận
Đại định phong châu tư âm tức phong cho hư phong nội động do chân âm hao kiệt; bệnh cảnh nặng cần điều trị tại bệnh viện.[1][2]