Cam lộ tiêu độc đan: thành phần, công năng và phân tích
Cam lộ tiêu độc đan – được ví là “thánh dược trị thấp ôn” – vừa thơm hóa thấp, vừa thanh nhiệt giải độc, lợi họng, lợi tiểu.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Hoạt thạch | Quân | — | 15–18 g | Bọc vải |
| Nhân trần | Quân | — | 10–15 g | |
| Hoàng cầm | Quân | — | 6–10 g | |
| Thạch xương bồ | Thần | — | 5–10 g | |
| Hoắc hương | Thần | — | 3–6 g | |
| Bạch đậu khấu | Thần | — | 2–5 g | Cho vào sau |
| Mộc thông (đúng loài) | Thần | — | 3–6 g | Xem cảnh báo |
| Liên kiều | Tá | — | 5–10 g | |
| Xạ can | Tá | — | 3–6 g | |
| Xuyên bối mẫu | Tá | — | 3–6 g | |
| Bạc hà | Tá | — | 3–6 g | Cho vào sau |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Nguyên phương tán bột, mỗi lần 9 g, ngày 2 lần.[1] American Dragon ghi khoảng liều rộng hơn.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhHoạt thạch15–18 gLợi thấp thanh nhiệtNhân trần10–15 gThanh lợi thấp nhiệt, thoái hoàngHoàng cầm6–10 gThanh nhiệt táo thấp
- ThầnHỗ trợ vị quânThạch xương bồ5–10 gHóa trọc khai khiếuHoắc hương3–6 gHóa thấpBạch đậu khấu2–5 gHành khí hóa thấpMộc thông (đúng loài)3–6 gLợi thấp
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụLiên kiều5–10 gThanh nhiệt giải độcXạ can3–6 gLợi họngXuyên bối mẫu3–6 gHóa đàm tán kếtBạc hà3–6 gSơ tán, lợi họng
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Lợi thấp hóa trọc, thanh nhiệt giải độc.[1][2]
Chủ trị: Thấp ôn, thời dịch, thấp nhiệt ngang nhau: sốt, mệt, mình nặng, đầy ngực bụng, họng sưng đau, có thể vàng da, tiểu ít sẫm; rêu trắng nhớt dày hoặc vàng, mạch nhu sác.[1][2] Xem Thấp nhiệt uẩn Tỳ.
3. Phân tích phương
Hoạt thạch, Nhân trần, Hoàng cầm là quân – lợi thấp, thoái hoàng, thanh nhiệt; Thạch xương bồ, Hoắc hương, Bạch đậu khấu thơm hóa trọc, Mộc thông lợi thấp – thần.[1] Liên kiều, Xạ can, Bối mẫu, Bạc hà thanh nhiệt giải độc, lợi họng.[1][2] So với Tam nhân thang (thấp trội hơn nhiệt).[1]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: vàng da kèm táo bón thêm Chi tử, Đại hoàng; họng sưng nhiều thêm Sơn đậu căn, Bản lam căn; thấp nặng hơn nhiệt thêm Thương truật, Bán hạ; sốt cao có ban thêm Kim ngân hoa, Xích thược; tiểu buốt đục thêm Xa tiền tử, Bạch mao căn.[1]
5. Lưu ý an toàn
American Dragon ghi chống chỉ định khi âm hư rõ.[2] Me & Qi ghi tránh khi âm hư nội nhiệt không thấp, hàn thấp tỳ dương hư; thận trọng khi nhiệt đã vào dinh huyết, suy thận; có thai chỉ dùng khi có thầy thuốc theo dõi.[1]
Kết luận
Cam lộ tiêu độc đan lợi thấp hóa trọc, thanh nhiệt giải độc cho thấp ôn thấp nhiệt ngang nhau; Mộc thông phải đúng loài.[1][2][3]
Tài liệu tham khảo
- Me & Qi. Gan Lu Xiao Du Dan: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
- Penner J. (American Dragon). Gan Lu Xiao Du Dan – Chinese Herbs
- U.S. Food and Drug Administration. Import Alert 54-10: Detention without physical examination of dietary supplement products containing aristolochic acid (đăng 10/12/2020)