Đinh hương thị đế thang: thành phần, công năng và phân tích
Đinh hương thị đế thang trị nấc do vị khí hư hàn, khí nghịch lên: Đinh hương ôn vị, tai quả hồng giáng nghịch.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Đinh hương | Quân | — | 3–6 g | |
| Thị đế (tai quả hồng) | Quân | — | 6–9 g | |
| Nhân sâm | Thần | — | 3–6 g | |
| Sinh khương | Tá | — | 6–9 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhĐinh hương3–6 gÔn vị giáng nghịchThị đế (tai quả hồng)6–9 gGiáng nghịch chỉ ách
- ThầnHỗ trợ vị quânNhân sâm3–6 gÍch khí
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụSinh khương6–9 gÔn vị chỉ nôn
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Ôn trung ích khí, giáng nghịch chỉ ách.[1][2]
Chủ trị: Vị khí hư hàn, khí nghịch: nấc liên tục, gặp lạnh nặng hơn, ấm thì đỡ, ợ hơi, buồn nôn, đầy thượng vị, ăn kém; lưỡi nhợt rêu trắng, mạch trầm trì.[1][2] Xem Vị hàn.
3. Phân tích phương
Đinh hương ôn vị và tai quả hồng giáng nghịch là hai quân; Nhân sâm ích khí – thần; Sinh khương ôn vị chỉ nôn.[1][2] Đối lập với Quất bì trúc nhự thang (vị hư có nhiệt).[1]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: hàn nặng thêm Nhục quế, Ngô thù du; khí trệ có đàm thêm Trần bì, Bán hạ; hàn mà không khí hư bỏ Nhân sâm; mệt sau mổ, sau bệnh thêm Hoàng kỳ, Bạch truật; ợ chua thêm Hải phiêu tiêu, Ngõa lăng tử.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi nấc do vị nhiệt, can hỏa, âm hư hỏa vượng; thận trọng khi khí thoát hoặc thận dương thoát (nấc yếu liên tục, vã mồ hôi, chân tay lạnh – nguy kịch), khi khí âm đều hư sau sinh hoặc bệnh lâu; thận trọng khi có thai; Nhân sâm có thể ảnh hưởng thuốc chống đông, hạ đường huyết.[1] Phần chống chỉ định trên trang American Dragon để trống.[2]
Kết luận
Đinh hương thị đế thang ôn trung ích khí, giáng nghịch chỉ ách cho nấc do vị hư hàn.[1][2]