Phương Tễ

Đinh hương thị đế thang

Phương tễ · Lý khí · 丁香柿蒂湯

Đinh hương thị đế thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Đinh hương thị đế thang trị nấc do vị khí hư hàn, khí nghịch lên: Đinh hương ôn vị, tai quả hồng giáng nghịch.[1][2]

Đinh hương thị đế thang – Phương tễ · Lý khí
Đinh hương thị đế thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Nấc kéo dài trên 48 giờ, nấc kèm nuốt nghẹn, sụt cân, đau ngực, yếu tay chân cần đi khám (bệnh tiêu hóa, thần kinh, tim mạch). Nấc yếu liên tục ở người bệnh nặng là dấu hiệu nguy kịch.[1]

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Đinh hương Quân — 3–6 g
Thị đế (tai quả hồng) Quân — 6–9 g
Nhân sâm Thần — 3–6 g
Sinh khương Tá — 6–9 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Đinh hương thị đế thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Đinh hương3–6 gÔn vị giáng nghịch
    Thị đế (tai quả hồng)6–9 gGiáng nghịch chỉ ách
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Nhân sâm3–6 gÍch khí
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Sinh khương6–9 gÔn vị chỉ nôn

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ôn trung ích khí, giáng nghịch chỉ ách.[1][2]

Chủ trị: Vị khí hư hàn, khí nghịch: nấc liên tục, gặp lạnh nặng hơn, ấm thì đỡ, ợ hơi, buồn nôn, đầy thượng vị, ăn kém; lưỡi nhợt rêu trắng, mạch trầm trì.[1][2] Xem Vị hàn.

3. Phân tích phương

Đinh hương ôn vị và tai quả hồng giáng nghịch là hai quân; Nhân sâm ích khí – thần; Sinh khương ôn vị chỉ nôn.[1][2] Đối lập với Quất bì trúc nhự thang (vị hư có nhiệt).[1]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: hàn nặng thêm Nhục quế, Ngô thù du; khí trệ có đàm thêm Trần bì, Bán hạ; hàn mà không khí hư bỏ Nhân sâm; mệt sau mổ, sau bệnh thêm Hoàng kỳ, Bạch truật; ợ chua thêm Hải phiêu tiêu, Ngõa lăng tử.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi tránh khi nấc do vị nhiệt, can hỏa, âm hư hỏa vượng; thận trọng khi khí thoát hoặc thận dương thoát (nấc yếu liên tục, vã mồ hôi, chân tay lạnh – nguy kịch), khi khí âm đều hư sau sinh hoặc bệnh lâu; thận trọng khi có thai; Nhân sâm có thể ảnh hưởng thuốc chống đông, hạ đường huyết.[1] Phần chống chỉ định trên trang American Dragon để trống.[2]

Kết luận

Đinh hương thị đế thang ôn trung ích khí, giáng nghịch chỉ ách cho nấc do vị hư hàn.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Ding Xiang Shi Di Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Ding Xiang Shi Di Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ