Định suyễn thang: thành phần, công năng và phân tích
Định suyễn thang phối Ma hoàng (tuyên phế) với Bạch quả (liễm phế) – một tán một thu – kèm vị thanh nhiệt hóa đàm.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Bạch quả (sao) | Quân | — | 9–12 g | Có độc |
| Ma hoàng lưu ý tim mạch | Quân | — | 6–9 g | Xem cảnh báo |
| Tô tử | Thần | — | 6–9 g | |
| Hạnh nhân | Thần | — | 4,5–9 g | |
| Bán hạ (chế) | Thần | — | 9 g | |
| Khoản đông hoa | Thần | — | 9 g | |
| Tang bạch bì (chích mật) | Tá | — | 6–9 g | |
| Hoàng cầm (sao) | Tá | — | 4,5–6 g | |
| Cam thảo | Sứ | — | 3 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhBạch quả (sao)9–12 gLiễm phế định suyễnMa hoàng6–9 gTuyên phế bình suyễn
- ThầnHỗ trợ vị quânTô tử6–9 gGiáng khí hóa đàmHạnh nhân4,5–9 gGiáng phế khíBán hạ (chế)9 gHóa đàmKhoản đông hoa9 gNhuận phế chỉ khái
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụTang bạch bì (chích mật)6–9 gTả phế bình suyễnHoàng cầm (sao)4,5–6 gThanh phế nhiệt
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịCam thảo3 gĐiều hòa
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Tuyên giáng phế khí, thanh nhiệt hóa đàm, định suyễn.[1][2]
Chủ trị: Phong hàn bó ngoài, đàm nhiệt ở trong: suyễn khò khè, ho đờm vàng đặc dính khó khạc, khó thở, hơi sợ lạnh; rêu vàng nhớt, mạch hoạt sác.[1][2] Xem Đàm nhiệt ủng Phế.
3. Phân tích phương
Bạch quả liễm phế và Ma hoàng lưu ý tim mạch tuyên phế là hai quân – một thu một tán, định suyễn mà không hao khí.[1] Tô tử, Hạnh nhân, Bán hạ, Khoản đông hoa giáng khí hóa đàm – thần; Tang bạch bì, Hoàng cầm thanh phế nhiệt; Cam thảo điều hòa.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: đờm nhiều khó khạc thêm Qua lâu, Đởm nam tinh; không còn biểu chứng thì giảm Ma hoàng; sốt cao thêm Thạch cao, Địa cốt bì; đờm rất khó ra thêm Đình lịch tử; tức ngực thêm Qua lâu nhân.[1]
5. Lưu ý an toàn
Hai nguồn ghi không dùng khi hen lâu ngày khí hư mạch yếu, khi ho suyễn do phế thận âm hư; American Dragon dặn không dùng kéo dài.[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi thuần phong hàn không đàm nhiệt; thận trọng khi tăng huyết áp, bệnh tim, bệnh tuyến giáp; tránh khi có thai.[1] Bán hạ phải dùng dạng đã chế; bán hạ sống có độc – xem Các vị thuốc có độc.
Kết luận
Định suyễn thang tuyên giáng phế khí, thanh nhiệt hóa đàm cho suyễn do ngoại hàn nội nhiệt; có Ma hoàng và Bạch quả.[1][2][3]