Phương Tễ

Hậu phác ôn trung thang

Phương tễ · Lý khí · 厚朴溫中湯

Hậu phác ôn trung thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Hậu phác ôn trung thang của Lý Đông Viên trị đầy trướng do hàn thấp làm trệ khí ở trung tiêu – lấy hành khí trừ mãn làm chính, kèm ôn trung táo thấp.[1][2]

Hậu phác ôn trung thang – Phương tễ · Lý khí
Hậu phác ôn trung thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hậu phác (chế gừng) Quân — 9–12 g
Thảo đậu khấu Thần — 5–6 g
Trần bì Tá — 6–9 g
Mộc hương Tá — 5–6 g
Can khương Tá — 2–3 g
Phục linh Tá — 5–9 g
Cam thảo Sứ — 3–5 g
Sinh khương Sứ — 3 lát

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Hậu phác ôn trung thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hậu phác (chế gừng)9–12 gHành khí trừ mãn, táo thấp
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Thảo đậu khấu5–6 gÔn trung táo thấp
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Trần bì6–9 gLý khí
    Mộc hương5–6 gHành khí chỉ thống
    Can khương2–3 gÔn trung
    Phục linh5–9 gThẩm thấp
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo3–5 gĐiều hòa
    Sinh khương3 látÔn vị

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Hành khí trừ mãn, ôn trung táo thấp.[1][2]

Chủ trị: Hàn thấp trở trệ tỳ vị: thượng vị đầy trướng, ăn vào hoặc gặp lạnh nặng hơn, đau từng cơn, ăn kém, chân tay nặng, buồn nôn nôn ra nước trong, phân lỏng; lưỡi nhợt rêu trắng nhớt, mạch trầm huyền hoặc trì.[1][2] Xem Hàn thấp khốn Tỳ, Vị hàn.

3. Phân tích phương

Hậu phác là quân, hành khí trừ mãn, táo thấp; Thảo đậu khấu là thần, ôn trung táo thấp.[1] Trần bì, Mộc hương hành khí; Can khương ôn trung; Phục linh thẩm thấp; Cam thảo, Sinh khương điều hòa.[1][2] So với Bình vị tán: cùng Hậu phác, Trần bì, Cam thảo nhưng thiên về hành khí ôn trung.[1]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: lạnh đau nhiều thêm Nhục quế, Cao lương khương; phù nặng chân tay thêm Đại phúc bì; nôn ra nước trong thêm Bán hạ; thực tích thêm Thần khúc, Sơn tra; rêu dày nhớt thêm Thương truật, Ý dĩ.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi chống chỉ định khi bụng đầy đau kèm khí hư hoặc vị âm hư.[2] Me & Qi ghi tránh khi vị âm hư, nhiệt hoặc thấp nhiệt; tránh khi đau bụng có sốt, phản ứng thành bụng (nghi cấp cứu ngoại khoa); không dùng kéo dài; có thai chỉ dùng khi có thầy thuốc theo dõi.[1]

Kết luận

Hậu phác ôn trung thang hành khí trừ mãn, ôn trung táo thấp cho đầy trướng do hàn thấp ở tỳ vị.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Hou Po Wen Zhong Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Hou Po Wen Zhong Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ