Phương Tễ

Quất bì trúc nhự thang

Phương tễ · Lý khí · 橘皮竹茹湯

Quất bì trúc nhự thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Quất bì trúc nhự thang trị nấc do vị khí hư mà có nhiệt nhẹ: Trần bì hành khí, Trúc nhự thanh nhiệt, kèm Nhân sâm bổ vị.[1][2]

Quất bì trúc nhự thang – Phương tễ · Lý khí
Quất bì trúc nhự thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Quất bì (Trần bì) Quân — 12–15 g
Trúc nhự Quân — 12–15 g
Nhân sâm Thần — 3–6 g
Sinh khương Thần — 9–12 g
Cam thảo Tá — 6–9 g
Đại táo Tá — 5–10 quả

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Quất bì trúc nhự thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Quất bì (Trần bì)12–15 gLý khí hòa vị
    Trúc nhự12–15 gThanh vị nhiệt, chỉ nôn
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Nhân sâm3–6 gÍch khí
    Sinh khương9–12 gHòa vị chỉ nôn
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Cam thảo6–9 gĐiều hòa
    Đại táo5–10 quảBổ tỳ

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Giáng nghịch chỉ ách, ích khí thanh nhiệt.[1][2]

Chủ trị: Vị hư có nhiệt, khí nghịch: nấc, nôn khan, buồn nôn, miệng khô, ăn kém, hơi thở ngắn, mệt; lưỡi đỏ non, mạch hư sác.[1][2] Xem Vị âm hư.

3. Phân tích phương

Trần bì hành khí hòa vị và Trúc nhự thanh nhiệt chỉ nôn là hai quân; Nhân sâm ích khí, Sinh khương hòa vị – thần; Cam thảo, Đại táo bổ tỳ.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: đàm nhiều buồn nôn thêm Bán hạ, Phục linh; vị âm hư thêm Thiên môn đông, Thạch hộc; nấc dai dẳng thêm Thị đế; nôn nhiều thêm Tỳ bà diệp; nhiệt rõ mà khí hư nhẹ thêm Thị đế, bỏ Nhân sâm, Cam thảo, Đại táo.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi chống chỉ định khi nấc, nôn do thực nhiệt hoặc do hư hàn.[1][2] Me & Qi ghi thêm thận trọng khi âm hư táo nặng, đàm nhiều; Cam thảo lượng lớn, dùng lâu có thể gây giữ nước, tăng huyết áp.[1]

Kết luận

Quất bì trúc nhự thang giáng nghịch chỉ ách, ích khí thanh nhiệt cho nấc do vị hư có nhiệt.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Ju Pi Zhu Ru Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 20/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Ju Pi Zhu Ru Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ