Phương Tễ

Tô tử giáng khí thang

Phương tễ · Lý khí · 蘇子降氣湯

Tô tử giáng khí thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Tô tử giáng khí thang trị chứng “trên thực dưới hư”: đàm ủng ở phế (thực) kèm thận không nạp khí (hư) – lấy giáng khí hóa đàm là chính, kèm ôn thận.[1][2]

Tô tử giáng khí thang – Phương tễ · Lý khí
Tô tử giáng khí thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Tô tử Quân — 9–12 g
Bán hạ (chế) Thần — 6–9 g
Hậu phác Thần — 6–9 g
Tiền hồ Thần — 6–9 g
Nhục quế Tá — 3–6 g
Đương quy Tá — 6–9 g
Cam thảo Sứ — 3–6 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Khi sắc thêm Sinh khương, Đại táo, Tô diệp.[2] Cột “thang tham khảo” theo [1]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Tô tử giáng khí thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Tô tử9–12 gGiáng khí hóa đàm, bình suyễn
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Bán hạ (chế)6–9 gTáo thấp hóa đàm
    Hậu phác6–9 gHạ khí bình suyễn
    Tiền hồ6–9 gGiáng khí hóa đàm
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Nhục quế3–6 gÔn thận nạp khí
    Đương quy6–9 gDưỡng huyết, chỉ khái nghịch
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo3–6 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Giáng khí bình suyễn, khu đàm chỉ khái.[1][2]

Chủ trị: Thượng thực hạ hư: ho suyễn, đờm trắng loãng nhiều có bọt, tức ngực, thở ra dễ hơn hít vào; kèm lưng mỏi, chân lạnh, phù chân; rêu trắng nhớt, mạch hoạt.[1][2] Xem Đàm thấp trở Phế, Thận bất nạp khí.

3. Phân tích phương

Tô tử là quân, giáng khí hóa đàm; Bán hạ, Hậu phác, Tiền hồ là thần, hóa đàm hạ khí – trị “thượng thực”.[1] Nhục quế ôn thận nạp khí, Đương quy dưỡng huyết và trị ho khí nghịch – trị “hạ hư”; Cam thảo là sứ.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: suyễn nặng không nằm được thêm Trầm hương, bỏ Nhục quế; kèm phong hàn thêm Ma hoàng lưu ý tim mạch, Hạnh nhân; khí hư thêm Nhân sâm; đờm nhiều thêm Trần bì.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi chống chỉ định khi suyễn do phế hoặc thận hư mà không có ngoại tà, và khi đàm nhiệt ở phế.[2] Khó thở tăng, tím môi, không nói được thành câu là cấp cứu. Bán hạ phải dùng dạng đã chế; bán hạ sống có độc – xem Các vị thuốc có độc.

Kết luận

Tô tử giáng khí thang giáng khí bình suyễn, khu đàm chỉ khái cho chứng thượng thực hạ hư; Tô tử làm quân, Nhục quế ôn thận nạp khí.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Su Zi Jiang Qi Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 24/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Su Zi Jiang Qi Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ