Vi kinh thang: thành phần, công năng và phân tích
Vi kinh thang – bài kinh điển trị “phế ung”: thân/rễ sậy lượng lớn thanh phế, Đông qua tử, Ý dĩ bài nùng, Đào nhân hoạt huyết.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Lô căn (Vi kinh) | Quân | — | 30–60 g | |
| Đông qua tử (hạt bí đao) | Thần | — | 15–24 g | |
| Ý dĩ | Thần | — | 15–30 g | |
| Đào nhân | Tá | — | 6–9 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhLô căn (Vi kinh)30–60 gThanh phế nhiệt
- ThầnHỗ trợ vị quânĐông qua tử (hạt bí đao)15–24 gThanh nhiệt hóa đàm, bài nùngÝ dĩ15–30 gThanh phế, bài nùng
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụĐào nhân6–9 gHoạt huyết khứ ứ
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Thanh phế hóa đàm, trục ứ bài nùng.[1][2]
Chủ trị: Phế ung (áp xe phổi), đàm nhiệt ủng phế: ho đờm vàng nhiều, hôi, có thể lẫn mủ máu, đau ngực âm ỉ tăng khi ho, sốt nhẹ, miệng họng khô, da ngực khô ráp; lưỡi đỏ rêu vàng nhớt, mạch hoạt sác.[1][2] Xem Đàm nhiệt ủng Phế.
3. Phân tích phương
Lô căn lượng lớn là quân, thanh phế nhiệt, lợi tiểu; Đông qua tử, Ý dĩ là thần, thanh nhiệt hóa đàm, bài nùng; Đào nhân là tá, hoạt huyết khứ ứ – vì ung nhọt là nhiệt độc kết với huyết ứ.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: chưa thành mủ, nhiệt độc mạnh thêm Ngư tinh thảo, Kim ngân hoa; đã thành mủ thêm Cát cánh, Chiết bối mẫu; đờm lẫn máu thêm Bạch cập, Bạch mao căn; ho suyễn đờm dính thêm Hạnh nhân, Hoàng cầm.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi áp xe phổi đã vỡ chảy máu nhiều, khi phong hàn đờm trắng loãng không có nhiệt; thận trọng khi phế âm hư ho khan, tỳ vị hư phân lỏng, đang dùng thuốc chống đông (Đào nhân), khi có thai.[1] American Dragon ghi chống chỉ định khi có thai.[2]
Kết luận
Vi kinh thang thanh phế hóa đàm, trục ứ bài nùng cho đàm nhiệt ủng phế; áp xe phổi phải được điều trị tại cơ sở y tế.[1][2]