Hương nhu tán: thành phần, công năng và phân tích
Hương nhu tán là bài cho “âm thử” – mùa hè hóng mát, ăn đồ lạnh mà bị cảm: Hương nhu giải biểu, Hậu phác hóa thấp, Bạch biển đậu hòa trung.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Hương nhu | Quân | — | 6–9 g | |
| Hậu phác (chế gừng) | Thần | — | 6–9 g | |
| Bạch biển đậu (sao) | Tá | — | 6–9 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Nguyên phương tán thô, mỗi lần 9 g sắc với một ít rượu, để nguội mới uống (uống nóng dễ nôn).[1] American Dragon ghi Hương nhu 9–12 g.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhHương nhu6–9 gPhát hãn giải biểu, hóa thấp trừ thử
- ThầnHỗ trợ vị quânHậu phác (chế gừng)6–9 gHành khí hóa thấp
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụBạch biển đậu (sao)6–9 gKiện tỳ hóa thấp
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Giải biểu tán hàn, hóa thấp hòa trung.[1][2]
Chủ trị: Mùa hè ngoại cảm hàn, nội thương thấp: sợ lạnh, sốt, không mồ hôi, đầu nặng mình nặng, đau đầu, tức ngực, đau bụng, nôn, tiêu chảy; rêu trắng nhớt, mạch phù.[1][2] Xem Thử tà, Thấp tà.
3. Phân tích phương
Hương nhu là quân – được gọi là “ma hoàng của mùa hè”, phát hãn giải biểu, hóa thấp; Hậu phác là thần, hành khí hóa thấp; Bạch biển đậu là tá, kiện tỳ hòa trung.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: có nội nhiệt thêm Hoàng liên; thấp nặng tiêu chảy nước thêm Phục linh, Cam thảo; đau bụng trướng thêm Mộc hương, Sa nhân, Hoắc hương; tỳ khí hư thêm Nhân sâm, Hoàng kỳ, Bạch truật. Bài phát triển: Tân gia hương nhu ẩm.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi biểu hư tự ra mồ hôi, “dương thử” (sốt cao, mồ hôi nhiều, khát – kiểu say nắng), âm hư nội nhiệt; thận trọng khi có thai.[1] American Dragon ghi chỉ dùng cho âm thử.[2] Say nắng, sốt cao, lơ mơ, mất nước là cấp cứu.
Kết luận
Hương nhu tán giải biểu tán hàn, hóa thấp hòa trung cho cảm lạnh mùa hè kèm thấp; không dùng cho say nắng (dương thử).[1][2]