Phương Tễ

Hương nhu tán

Phương tễ · Giải biểu · 香薷散

Hương nhu tán: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Hương nhu tán là bài cho “âm thử” – mùa hè hóng mát, ăn đồ lạnh mà bị cảm: Hương nhu giải biểu, Hậu phác hóa thấp, Bạch biển đậu hòa trung.[1][2]

Hương nhu tán – Phương tễ · Giải biểu
Hương nhu tán
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hương nhu Quân — 6–9 g
Hậu phác (chế gừng) Thần — 6–9 g
Bạch biển đậu (sao) Tá — 6–9 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Nguyên phương tán thô, mỗi lần 9 g sắc với một ít rượu, để nguội mới uống (uống nóng dễ nôn).[1] American Dragon ghi Hương nhu 9–12 g.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Hương nhu tán
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hương nhu6–9 gPhát hãn giải biểu, hóa thấp trừ thử
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Hậu phác (chế gừng)6–9 gHành khí hóa thấp
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Bạch biển đậu (sao)6–9 gKiện tỳ hóa thấp

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Giải biểu tán hàn, hóa thấp hòa trung.[1][2]

Chủ trị: Mùa hè ngoại cảm hàn, nội thương thấp: sợ lạnh, sốt, không mồ hôi, đầu nặng mình nặng, đau đầu, tức ngực, đau bụng, nôn, tiêu chảy; rêu trắng nhớt, mạch phù.[1][2] Xem Thử tà, Thấp tà.

3. Phân tích phương

Hương nhu là quân – được gọi là “ma hoàng của mùa hè”, phát hãn giải biểu, hóa thấp; Hậu phác là thần, hành khí hóa thấp; Bạch biển đậu là tá, kiện tỳ hòa trung.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: có nội nhiệt thêm Hoàng liên; thấp nặng tiêu chảy nước thêm Phục linh, Cam thảo; đau bụng trướng thêm Mộc hương, Sa nhân, Hoắc hương; tỳ khí hư thêm Nhân sâm, Hoàng kỳ, Bạch truật. Bài phát triển: Tân gia hương nhu ẩm.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi tránh khi biểu hư tự ra mồ hôi, “dương thử” (sốt cao, mồ hôi nhiều, khát – kiểu say nắng), âm hư nội nhiệt; thận trọng khi có thai.[1] American Dragon ghi chỉ dùng cho âm thử.[2] Say nắng, sốt cao, lơ mơ, mất nước là cấp cứu.

Kết luận

Hương nhu tán giải biểu tán hàn, hóa thấp hòa trung cho cảm lạnh mùa hè kèm thấp; không dùng cho say nắng (dương thử).[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Xiang Ru San: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Xiang Ru San – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ