Phương Tễ

Nhị diệu tán

Phương tễ · Khử thấp · 二妙散

Nhị diệu tán: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 2 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Nhị diệu tán – “hai vị tuyệt diệu” – của Chu Đan Khê là bài gốc trị thấp nhiệt hạ tiêu; thêm Ngưu tất thành Tam diệu, thêm Ý dĩ thành Tứ diệu.[1][2]

Nhị diệu tán – Phương tễ · Khử thấp
Nhị diệu tán
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hoàng bá (sao rượu) Quân — 9–15 g
Thương truật Thần — 9–15 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Nguyên phương tán bột, mỗi lần 3–5 g với nước sôi và nước gừng.[1] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Nhị diệu tán
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hoàng bá (sao rượu)9–15 gThanh nhiệt táo thấp hạ tiêu
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Thương truật9–15 gTáo thấp kiện tỳ

Bài không có vị tá, sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Thanh nhiệt táo thấp.[1][2]

Chủ trị: Thấp nhiệt dồn xuống: gối, chân sưng nóng đỏ đau, chân yếu nặng nề, khí hư vàng hôi, chàm chảy nước ngứa ở chân, bẹn, tiểu ít sẫm; rêu vàng nhớt.[1][2] Xem Thấp nhiệt hạ tiêu.

3. Phân tích phương

Hoàng bá đắng lạnh là quân, thanh nhiệt táo thấp ở hạ tiêu; Thương truật đắng ấm là thần, táo thấp kiện tỳ – trừ gốc sinh thấp.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: chân yếu teo thêm Hy thiêm, Mộc qua, Tỳ giải; chân sưng nặng thêm Ý dĩ, Mộc qua, Binh lang; chàm, ngứa bộ phận sinh dục thêm Xích tiểu đậu, Thổ phục linh; gout cấp thêm Phòng kỷ, Thổ phục linh, Tàm sa; khí hư thêm Xa tiền tử, Chi tử.[1]

5. Lưu ý an toàn

Me & Qi ghi tránh khi âm hư có nhiệt, tỳ vị hư hàn, đau khớp phong hàn thấp không có nhiệt; thận trọng khi tân dịch khô, huyết hư, dùng lâu; có thai chỉ dùng khi có thầy thuốc theo dõi.[1] American Dragon lưu ý cần gia giảm khi phế nhiệt hoặc can thận hư.[2] Khớp sưng nóng đỏ đột ngột kèm sốt cần đi khám (viêm khớp nhiễm khuẩn).

Kết luận

Nhị diệu tán thanh nhiệt táo thấp bằng Hoàng bá và Thương truật – bài gốc của Tam diệu, Tứ diệu.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Er Miao San: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Er Miao San – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ