Phương Tễ

Phòng kỷ hoàng kỳ thang

Phương tễ · Khử thấp · 防己黃芪湯

Phòng kỷ hoàng kỳ thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Phòng kỷ hoàng kỳ thang trị phù, đau nặng mình ở người biểu hư hay ra mồ hôi: Hoàng kỳ cố biểu, Phòng kỷ khu phong lợi thủy.[1][2]

Phòng kỷ hoàng kỳ thang – Phương tễ · Khử thấp
Phòng kỷ hoàng kỳ thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Chỉ dùng Hán phòng kỷ (Stephania tetrandra) – hai nguồn đều ghi đúng loài này.[1][2] Quảng phòng kỷ (Aristolochia fangchi) chứa acid aristolochic, từng gây hàng loạt ca suy thận không hồi phục – tuyệt đối không dùng thay.[1][3] Phù chân, phù mặt cần khám tim, thận, gan.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Phòng kỷ (Hán phòng kỷ) Quân — 9–12 g Đúng loài; xem cảnh báo
Hoàng kỳ Quân — 12–15 g
Bạch truật Thần — 6–9 g
Sinh khương Tá — 9–12 g
Đại táo Tá — 1–3 quả
Chích cam thảo Sứ — 3–6 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Phòng kỷ hoàng kỳ thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Phòng kỷ (Hán phòng kỷ)9–12 gKhu phong lợi thủy, chỉ thống
    Hoàng kỳ12–15 gÍch khí cố biểu, lợi thủy
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Bạch truật6–9 gKiện tỳ táo thấp
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Sinh khương9–12 gĐiều hòa dinh vệ
    Đại táo1–3 quảĐiều hòa dinh vệ
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Chích cam thảo3–6 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ích khí khu phong, kiện tỳ lợi thủy.[1][2]

Chủ trị: Biểu hư kèm phong thủy, phong thấp: ra mồ hôi, sợ gió, mình nặng, phù (nhất là chân), tiểu ít, đau khớp di chuyển; lưỡi nhợt bệu có dấu răng, mạch phù.[1][2] Xem Khí hư, Thấp tà.

3. Phân tích phương

Phòng kỷ khu phong lợi thủy và Hoàng kỳ ích khí cố biểu là hai quân; Bạch truật kiện tỳ táo thấp – thần; Sinh khương, Đại táo điều hòa dinh vệ; Cam thảo điều hòa.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: suyễn thêm Ma hoàng lưu ý tim mạch; đau bụng do can tỳ bất hòa thêm Bạch thược; khí xung nghịch thêm Quế chi; hàn ở nửa dưới thêm Tế tân lưu ý thận; phù chân nhiều tiểu ít thêm Phục linh, Trạch tả; huyết ứ thêm Đan sâm, Ích mẫu.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi chống chỉ định khi phù thực chứng cấp, khi thấp làm bế tắc vệ dương; dùng quá liều có thể buồn nôn, chán ăn.[2] Me & Qi ghi thận trọng khi âm hư có nhiệt, phù thực không có khí hư, khi có thai.[1]

Kết luận

Phòng kỷ hoàng kỳ thang ích khí khu phong, kiện tỳ lợi thủy cho phù, mình nặng ở người biểu hư; chỉ dùng Hán phòng kỷ.[1][2][3]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Fang Ji Huang Qi Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Fang Ji Huang Qi Tang – Chinese Herbs
  3. U.S. Food and Drug Administration. Import Alert 54-10: Detention without physical examination of dietary supplement products containing aristolochic acid (đăng 10/12/2020)

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ