Phương Tễ

Liên phác ẩm

Phương tễ · Khử thấp · 連朴飲

Liên phác ẩm: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Liên phác ẩm của Vương Mạnh Anh trị “nhiệt hoắc loạn” – thấp nhiệt ở trung tiêu gây thổ tả – bằng Hoàng liên đắng lạnh phối Hậu phác đắng ấm.[1][2]

Liên phác ẩm – Phương tễ · Khử thấp
Liên phác ẩm
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Nôn và tiêu chảy nhiều dễ gây mất nước – trẻ nhỏ, người già, người có dấu hiệu khát nhiều, tiểu ít, lơ mơ phải đi khám ngay. Tiêu chảy nước “như nước vo gạo” ồ ạt (nghi tả) là cấp cứu. Bán hạ phải dùng dạng đã chế; bán hạ sống có độc – xem Các vị thuốc có độc.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hoàng liên (sao nước gừng) Quân — 3 g
Hậu phác Quân — 6 g
Chi tử (sao) Thần — 9 g
Đạm đậu xị (sao) Thần — 9 g
Thạch xương bồ Tá — 3 g
Bán hạ (chế) Tá — 3 g
Lô căn Tá — 60 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Liên phác ẩm
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hoàng liên (sao nước gừng)3 gThanh nhiệt táo thấp
    Hậu phác6 gHành khí hóa thấp
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Chi tử (sao)9 gThanh nhiệt trừ phiền
    Đạm đậu xị (sao)9 gTuyên uất trừ phiền
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Thạch xương bồ3 gHóa thấp hòa trung
    Bán hạ (chế)3 gGiáng nghịch chỉ nôn
    Lô căn60 gThanh nhiệt sinh tân chỉ nôn

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Thanh nhiệt hóa thấp, lý khí hòa trung.[1][2]

Chủ trị: Thấp nhiệt ở trung tiêu (nhiệt hoắc loạn): vừa nôn vừa tiêu chảy, đầy tức ngực, thượng vị, bứt rứt, khát, tiểu ít sẫm; rêu vàng nhớt, mạch hoạt sác.[1][2] Xem Thấp nhiệt uẩn Tỳ.

3. Phân tích phương

Hoàng liên thanh nhiệt táo thấp và Hậu phác hành khí hóa thấp là hai quân – một lạnh một ấm, tân khai khổ giáng; Chi tử, Đạm đậu xị thanh uất nhiệt trừ phiền – thần.[1] Thạch xương bồ hóa thấp, Bán hạ chỉ nôn, Lô căn lượng lớn thanh nhiệt sinh tân.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: tiêu chảy nhiều hơn nôn thêm Bạch biển đậu, Ý dĩ; thực tích thêm Mạch nha, Sơn tra, Thần khúc; nôn nhiều thêm Trúc nhự, Trần bì; ợ chua thêm Hải phiêu tiêu, Chiết bối mẫu; thấp nặng thêm Hoắc hương, Bội lan.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi chống chỉ định khi hàn thấp.[1][2] American Dragon ghi chỉ dùng cho thổ tả thể thấp nhiệt.[2] Me & Qi ghi thêm tránh khi tỳ vị dương hư; thận trọng khi âm hư, dùng kéo dài; thường không hợp khi có thai.[1]

Kết luận

Liên phác ẩm thanh nhiệt hóa thấp, lý khí hòa trung cho thổ tả do thấp nhiệt; chú ý nguy cơ mất nước.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Lian Po Yin: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Lian Po Yin – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ