Liên phác ẩm: thành phần, công năng và phân tích
Liên phác ẩm của Vương Mạnh Anh trị “nhiệt hoắc loạn” – thấp nhiệt ở trung tiêu gây thổ tả – bằng Hoàng liên đắng lạnh phối Hậu phác đắng ấm.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Hoàng liên (sao nước gừng) | Quân | — | 3 g | |
| Hậu phác | Quân | — | 6 g | |
| Chi tử (sao) | Thần | — | 9 g | |
| Đạm đậu xị (sao) | Thần | — | 9 g | |
| Thạch xương bồ | Tá | — | 3 g | |
| Bán hạ (chế) | Tá | — | 3 g | |
| Lô căn | Tá | — | 60 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhHoàng liên (sao nước gừng)3 gThanh nhiệt táo thấpHậu phác6 gHành khí hóa thấp
- ThầnHỗ trợ vị quânChi tử (sao)9 gThanh nhiệt trừ phiềnĐạm đậu xị (sao)9 gTuyên uất trừ phiền
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụThạch xương bồ3 gHóa thấp hòa trungBán hạ (chế)3 gGiáng nghịch chỉ nônLô căn60 gThanh nhiệt sinh tân chỉ nôn
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Thanh nhiệt hóa thấp, lý khí hòa trung.[1][2]
Chủ trị: Thấp nhiệt ở trung tiêu (nhiệt hoắc loạn): vừa nôn vừa tiêu chảy, đầy tức ngực, thượng vị, bứt rứt, khát, tiểu ít sẫm; rêu vàng nhớt, mạch hoạt sác.[1][2] Xem Thấp nhiệt uẩn Tỳ.
3. Phân tích phương
Hoàng liên thanh nhiệt táo thấp và Hậu phác hành khí hóa thấp là hai quân – một lạnh một ấm, tân khai khổ giáng; Chi tử, Đạm đậu xị thanh uất nhiệt trừ phiền – thần.[1] Thạch xương bồ hóa thấp, Bán hạ chỉ nôn, Lô căn lượng lớn thanh nhiệt sinh tân.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: tiêu chảy nhiều hơn nôn thêm Bạch biển đậu, Ý dĩ; thực tích thêm Mạch nha, Sơn tra, Thần khúc; nôn nhiều thêm Trúc nhự, Trần bì; ợ chua thêm Hải phiêu tiêu, Chiết bối mẫu; thấp nặng thêm Hoắc hương, Bội lan.[1]
5. Lưu ý an toàn
Hai nguồn ghi chống chỉ định khi hàn thấp.[1][2] American Dragon ghi chỉ dùng cho thổ tả thể thấp nhiệt.[2] Me & Qi ghi thêm tránh khi tỳ vị dương hư; thận trọng khi âm hư, dùng kéo dài; thường không hợp khi có thai.[1]
Kết luận
Liên phác ẩm thanh nhiệt hóa thấp, lý khí hòa trung cho thổ tả do thấp nhiệt; chú ý nguy cơ mất nước.[1][2]