Phương Tễ

Bối mẫu qua lâu tán

Phương tễ · Khử đàm · 貝母瓜蔞散

Bối mẫu qua lâu tán: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Bối mẫu qua lâu tán của Trình Quốc Bành trị “táo đàm” – đờm ít mà dính, khó khạc – bằng các vị nhuận phế hóa đàm, không dùng vị táo.[1][2]

Bối mẫu qua lâu tán – Phương tễ · Khử đàm
Bối mẫu qua lâu tán
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Xuyên bối mẫu Quân — 4,5–10 g
Qua lâu Quân — 3–10 g
Thiên hoa phấn Thần — 2,5–10 g
Phục linh Tá — 2,5–10 g
Quất hồng Tá — 2,5–6 g
Cát cánh Sứ — 2,5–6 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Bối mẫu qua lâu tán
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Xuyên bối mẫu4,5–10 gNhuận phế hóa đàm
    Qua lâu3–10 gThanh nhiệt nhuận táo hóa đàm
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Thiên hoa phấn2,5–10 gThanh nhiệt sinh tân
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Phục linh2,5–10 gKiện tỳ thẩm thấp
    Quất hồng2,5–6 gLý khí hóa đàm
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cát cánh2,5–6 gTuyên phế lợi họng

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Nhuận phế thanh nhiệt, lý khí hóa đàm.[1][2]

Chủ trị: Táo đàm ở phế: ho sặc từng cơn, đờm ít đặc dính khó khạc, họng khô; rêu trắng mà khô, mạch sác.[1][2] Xem Táo tà phạm Phế.

3. Phân tích phương

Xuyên bối mẫu, Qua lâu là quân, nhuận phế thanh nhiệt hóa đàm; Thiên hoa phấn thanh nhiệt sinh tân – thần; Phục linh, Quất hồng lý khí hóa đàm; Cát cánh tuyên phế lợi họng.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: kèm phong ngứa họng thêm Tang diệp, Hạnh nhân, Thuyền thoái, Ngưu bàng tử; táo nhiệt nhiều họng đau khát thêm Mạch môn, Huyền sâm, Thạch cao; khàn tiếng đờm lẫn máu thêm Sa sâm, A giao, Bạch cập, bỏ Quất hồng; đờm vàng nhiều thêm Hoàng cầm, Đởm nam tinh.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi chống chỉ định khi ho do âm hư.[2] Me & Qi ghi tránh khi âm hư hư hỏa ho khan không đờm, đờm loãng trắng nhiều do tỳ dương hư; thận trọng khi tỳ hư, khi phong hàn chưa giải, khi có thai.[1] Ho đờm lẫn máu kéo dài cần chụp phim phổi.

Kết luận

Bối mẫu qua lâu tán nhuận phế thanh nhiệt, lý khí hóa đàm cho ho đờm ít dính do táo đàm.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Bei Mu Gua Lou San: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Bei Mu Gua Lou San – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ