Linh cam ngũ vị khương tân thang: thành phần, công năng và phân tích
Linh cam ngũ vị khương tân thang trị hàn ẩm nội đình mà không có biểu chứng – như Tiểu thanh long thang bỏ các vị giải biểu.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Can khương | Quân | — | 6–9 g | |
| Tế tân lưu ý thận | Thần | — | 3–6 g | Xem cảnh báo |
| Phục linh | Thần | — | 9–12 g | |
| Ngũ vị tử | Tá | — | 3–6 g | |
| Chích cam thảo | Sứ | — | 6–9 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhCan khương6–9 gÔn phế hóa ẩm
- ThầnHỗ trợ vị quânTế tân3–6 gÔn phế tán hànPhục linh9–12 gKiện tỳ thẩm thấp
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụNgũ vị tử3–6 gLiễm phế chỉ khái
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịChích cam thảo6–9 gĐiều hòa
Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Ôn phế hóa ẩm.[1][2]
Chủ trị: Hàn ẩm ở phế: ho lâu ngày, đờm trắng loãng nhiều, tức ngực, hay nhổ nước bọt loãng, hơi thở ngắn, khò khè nhẹ; rêu trắng trơn, mạch huyền hoạt.[1][2] Xem Đàm thấp trở Phế, Đàm ẩm.
3. Phân tích phương
Can khương là quân, ôn phế ôn tỳ hóa ẩm; Tế tân lưu ý thận ôn phế tán hàn, Phục linh kiện tỳ thẩm thấp – thần; Ngũ vị tử liễm phế, kìm tính tán của Can khương, Tế tân; Cam thảo điều hòa.[1][2] Phát triển từ Tiểu thanh long thang.[1]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: buồn nôn đờm nhiều thêm Bán hạ chế; ho kèm mặt hơi phù thêm Hạnh nhân; khí xung lên thêm Quế chi; tỳ hư phân lỏng thêm Bạch truật, Đảng sâm; ho suyễn tức ngực thêm Hạnh nhân, Hậu phác.[1]
5. Lưu ý an toàn
Hai nguồn ghi chống chỉ định khi ho, suyễn do phế nhiệt (đờm vàng dính, có máu).[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi âm hư ho khan; thận trọng khi khí hư nặng, khi có thai (Tế tân, Can khương).[1]
Kết luận
Linh cam ngũ vị khương tân thang ôn phế hóa ẩm cho ho đờm loãng do hàn ẩm; có Tế tân nên dùng đúng loài, liều nhỏ.[1][2][3]
Tài liệu tham khảo
- Me & Qi. Ling Gan Wu Wei Jiang Xin Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
- Penner J. (American Dragon). Ling Gan Wu Wei Jiang Xin Tang – Chinese Herbs
- U.S. Food and Drug Administration. Import Alert 54-10: Detention without physical examination of dietary supplement products containing aristolochic acid (đăng 10/12/2020)