Phương Tễ

Linh cam ngũ vị khương tân thang

Phương tễ · Khử đàm · 苓甘五味薑辛湯

Linh cam ngũ vị khương tân thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Linh cam ngũ vị khương tân thang trị hàn ẩm nội đình mà không có biểu chứng – như Tiểu thanh long thang bỏ các vị giải biểu.[1][2]

Linh cam ngũ vị khương tân thang – Phương tễ · Khử đàm
Linh cam ngũ vị khương tân thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Bài có Tế tân. Một số loài Asarum (Tế tân) nằm trong cảnh báo nhập khẩu của FDA vì có thể chứa acid aristolochic – chất gây ung thư, hại thận.[3] Chỉ dùng dược liệu đúng loài, có kiểm nghiệm, liều nhỏ theo đơn.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Can khương Quân — 6–9 g
Tế tân lưu ý thận Thần — 3–6 g Xem cảnh báo
Phục linh Thần — 9–12 g
Ngũ vị tử Tá — 3–6 g
Chích cam thảo Sứ — 6–9 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Linh cam ngũ vị khương tân thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Can khương6–9 gÔn phế hóa ẩm
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Tế tân3–6 gÔn phế tán hàn
    Phục linh9–12 gKiện tỳ thẩm thấp
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Ngũ vị tử3–6 gLiễm phế chỉ khái
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Chích cam thảo6–9 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ôn phế hóa ẩm.[1][2]

Chủ trị: Hàn ẩm ở phế: ho lâu ngày, đờm trắng loãng nhiều, tức ngực, hay nhổ nước bọt loãng, hơi thở ngắn, khò khè nhẹ; rêu trắng trơn, mạch huyền hoạt.[1][2] Xem Đàm thấp trở Phế, Đàm ẩm.

3. Phân tích phương

Can khương là quân, ôn phế ôn tỳ hóa ẩm; Tế tân lưu ý thận ôn phế tán hàn, Phục linh kiện tỳ thẩm thấp – thần; Ngũ vị tử liễm phế, kìm tính tán của Can khương, Tế tân; Cam thảo điều hòa.[1][2] Phát triển từ Tiểu thanh long thang.[1]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: buồn nôn đờm nhiều thêm Bán hạ chế; ho kèm mặt hơi phù thêm Hạnh nhân; khí xung lên thêm Quế chi; tỳ hư phân lỏng thêm Bạch truật, Đảng sâm; ho suyễn tức ngực thêm Hạnh nhân, Hậu phác.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi chống chỉ định khi ho, suyễn do phế nhiệt (đờm vàng dính, có máu).[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh khi âm hư ho khan; thận trọng khi khí hư nặng, khi có thai (Tế tân, Can khương).[1]

Kết luận

Linh cam ngũ vị khương tân thang ôn phế hóa ẩm cho ho đờm loãng do hàn ẩm; có Tế tân nên dùng đúng loài, liều nhỏ.[1][2][3]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Ling Gan Wu Wei Jiang Xin Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Ling Gan Wu Wei Jiang Xin Tang – Chinese Herbs
  3. U.S. Food and Drug Administration. Import Alert 54-10: Detention without physical examination of dietary supplement products containing aristolochic acid (đăng 10/12/2020)

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ