Đương quy bổ huyết thang: thành phần, công năng và phân tích
Đương quy bổ huyết thang dùng Hoàng kỳ gấp năm lần Đương quy – bổ khí để sinh huyết, vì “huyết có hình không tự sinh nhanh, khí vô hình có thể bổ gấp”.[1][2]

1. Thành phần
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Tỉ lệ Hoàng kỳ : Đương quy = 5 : 1 theo [1]; American Dragon ghi Hoàng kỳ 10–30 g, Đương quy 2–9 g.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhHoàng kỳ30 gBổ khí sinh huyết
- ThầnHỗ trợ vị quânĐương quy6 gDưỡng huyết hòa dinh
Bài không có vị tá, sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Bổ khí sinh huyết.[1][2]
Chủ trị: Huyết hư phát nhiệt: cơ thể nóng, mặt đỏ, bứt rứt, khát thích uống nước ấm, rất mệt, sắc mặt nhợt; mạch hồng đại nhưng ấn mạnh thì vô lực. Còn dùng cho huyết hư sau mất máu, sốt sau sinh, vết thương lâu lành.[1][2] Xem Khí huyết thất điều, Huyết.
3. Phân tích phương
Hoàng kỳ lượng lớn là quân, bổ khí để sinh huyết; Đương quy là thần, dưỡng huyết.[1]
Chứng của bài dễ nhầm với Bạch hổ thang vì cũng sốt, mặt đỏ, khát, mạch hồng đại; điểm phân biệt là mạch ấn mạnh thì rỗng, khát thích uống ấm. Me & Qi cảnh báo nhầm hai chứng này là nguy hiểm.[1]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: khí hư nặng thêm Nhân sâm, Bạch truật; huyết hư rõ thêm Thục địa, Câu kỷ tử; sốt sau sinh kèm cảm nhẹ thêm Thông bạch, Đạm đậu xị, Sinh khương, Đại táo; vết loét lâu lành thêm Kim ngân hoa, Cam thảo.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi âm hư nội nhiệt, thực nhiệt hoặc sốt do ngoại cảm, xuất huyết do huyết nhiệt; thận trọng khi dùng warfarin, heparin, clopidogrel và với ung thư phụ thuộc nội tiết.[1] American Dragon ghi chống chỉ định khi âm hư triều nhiệt và thực chứng.[2] Sốt kéo dài, thiếu máu cần được khám tìm nguyên nhân.
Kết luận
Đương quy bổ huyết thang bổ khí sinh huyết bằng Hoàng kỳ và Đương quy theo tỉ lệ 5 : 1; cần phân biệt kỹ với chứng của Bạch hổ thang.[1][2]