Thăng ma cát căn thang: thành phần, công năng và phân tích
Thăng ma cát căn thang là bài cổ trị sởi mới phát, ban chưa mọc hết: Thăng ma, Cát căn giải cơ “thấu chẩn” – đưa ban ra ngoài.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Thăng ma | Quân | — | 6–10 g | |
| Cát căn | Quân | — | 6–10 g | |
| Xích thược | Thần | — | 4–6 g | |
| Cam thảo | Sứ | — | 2–3 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhThăng ma6–10 gGiải cơ thấu chẩn, thanh nhiệt giải độcCát căn6–10 gGiải cơ thấu chẩn, sinh tân
- ThầnHỗ trợ vị quânXích thược4–6 gLương huyết
- SứDẫn thuốc, điều hòa các vịCam thảo2–3 gGiải độc, điều hòa
Bài không có vị tá riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Giải cơ thấu chẩn.[1][2]
Chủ trị: Sởi mới phát, ban mọc chưa đều: sốt, sợ gió, đau đầu, đau mình, hắt hơi, ho, mắt đỏ chảy nước mắt, khát; lưỡi đỏ, mạch phù sác.[1][2] Xem Phong nhiệt phạm Phế.
3. Phân tích phương
Thăng ma và Cát căn là quân, giải cơ thấu chẩn, thanh nhiệt; Xích thược lương huyết – thần; Cam thảo giải độc, điều hòa.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: ban khó mọc thêm Ngưu bàng tử, Thuyền thoái, Bạc hà; ban đỏ sẫm do huyết nhiệt thêm Tử thảo, Đơn bì, Đại thanh diệp; họng đau thêm Cát cánh; sốt cao khát thêm Hoàng cầm, Thạch cao.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi ban đã mọc đủ, khi khí âm hư không có ngoại tà, khi ban không mọc do huyết hư hoặc hàn; thận trọng khi ra nhiều mồ hôi, tỳ vị yếu.[1] American Dragon ghi chống chỉ định khi sởi đã mọc đủ hoặc độc sởi hãm vào trong (thở gấp, khó thở, ho, khò khè).[2]
Kết luận
Thăng ma cát căn thang giải cơ thấu chẩn cho sởi mới phát; trẻ mắc sởi cần được khám và theo dõi.[1][2]