Phương Tễ

Tang cúc ẩm

Phương tễ · Giải biểu · 桑菊飲

Tang cúc ẩm: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Tang cúc ẩm là bài cay mát nhẹ: Tang diệp, Cúc hoa làm quân, sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái, dùng khi phong nhiệt mới phạm Phế, ho là triệu chứng chính.[1][2]

Tang cúc ẩm – Phương tễ · Giải biểu
Tang cúc ẩm
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Tang diệp Quân — 7,5 g
Cúc hoa Quân — 3 g
Bạc hà Thần — 2,5 g
Hạnh nhân Thần — 6 g
Cát cánh Thần — 6 g
Liên kiều Tá — 5 g
Lô căn Tá — 6 g
Cam thảo (sống) Sứ — 2,5 g

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; American Dragon ghi khoảng liều cao hơn cho mọi vị (ví dụ Tang diệp 6–12 g).[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Tang cúc ẩm
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Tang diệp7,5 gSơ phong thanh nhiệt, thanh phế
    Cúc hoa3 gSơ phong thanh nhiệt
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Bạc hà2,5 gSơ tán phong nhiệt
    Hạnh nhân6 gGiáng phế khí, chỉ khái
    Cát cánh6 gTuyên phế khí, chỉ khái
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Liên kiều5 gThanh nhiệt
    Lô căn6 gThanh nhiệt, sinh tân
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Cam thảo (sống)2,5 gĐiều hòa

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Sơ phong thanh nhiệt, tuyên phế chỉ khái.[1][2]

Chủ trị: Phong nhiệt mới phạm Phế: ho là chính, sốt nhẹ, hơi khát, họng hơi đau, mắt đỏ, rêu trắng mỏng hoặc hơi vàng, mạch phù sác.[1][2] Xem Phong nhiệt phạm Phế.

3. Phân tích phương

Tang diệp và Cúc hoa là quân, nhẹ nhàng sơ tán phong nhiệt ở thượng tiêu; Bạc hà giúp sơ phong, Hạnh nhân giáng và Cát cánh thăng phế khí – ba vị là thần.[1] Liên kiều, Lô căn là tá, thanh nhiệt sinh tân; Cam thảo là sứ.[1]

Cúc hoa trong bài là hoa cúc trắng/cúc vàng dùng làm thuốc (Chrysanthemum morifolium), khác vị Cúc hoa vàng trong kho dược liệu.

4. Gia giảm và bài phát triển

Gia giảm theo Me & Qi: nhiệt ở khí phận thở thô thêm Thạch cao, Tri mẫu; phế nhiệt ho nhiều thêm Hoàng cầm; khát thêm Thiên hoa phấn; đờm vàng đặc thêm Qua lâu, Chiết bối mẫu.[1]

5. Lưu ý an toàn

Chống chỉ định khi cảm phong hàn.[2]

Kết luận

Tang cúc ẩm là bài cay mát nhẹ cho phong nhiệt mới phạm Phế với ho là chính, Tang diệp và Cúc hoa làm quân; nhẹ hơn Ngân kiều tán.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Sang Ju Yin: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Sang Ju Yin – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ