Thanh hao miết giáp thang: thành phần, công năng và phân tích
Thanh hao miết giáp thang của Ngô Cúc Thông: Miết giáp vào âm phận tư âm, Thanh hao đưa nhiệt ẩn ra ngoài – “trước vào sau ra”.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Miết giáp lưu ý có thai | Quân | — | 15 g | Sắc trước 30 phút |
| Thanh hao | Quân | — | 6 g | Cho vào sau |
| Sinh địa | Thần | — | 12 g | |
| Tri mẫu | Thần | — | 6 g | |
| Mẫu đơn bì | Tá | — | 9 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhMiết giáp15 gTư âm thoái nhiệtThanh hao6 gThấu nhiệt ra ngoài
- ThầnHỗ trợ vị quânSinh địa12 gDưỡng âm lương huyếtTri mẫu6 gTư âm thanh nhiệt
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụMẫu đơn bì9 gLương huyết, thanh phục hỏa
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Dưỡng âm thấu nhiệt.[1][2]
Chủ trị: Giai đoạn cuối ôn bệnh, tà ẩn ở âm phận: sốt về chiều tối, đêm nóng sáng mát, sốt lui mà không ra mồ hôi, gầy dần; lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác.[1][2] Xem Vệ khí dinh huyết biện chứng, Thận âm hư.
3. Phân tích phương
Miết giáp lưu ý có thai và Thanh hao là hai quân: Miết giáp mặn lạnh vào sâu âm phận, Thanh hao thơm nhẹ dẫn nhiệt ra ngoài – Ngô Cúc Thông ví “Thanh hao không vào được âm phận nếu không có Miết giáp dẫn, Miết giáp không ra được dương phận nếu không có Thanh hao dẫn”.[1] Sinh địa, Tri mẫu dưỡng âm thanh nhiệt; Đơn bì lương huyết.[1][2]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: cốt chưng nặng thêm Địa cốt bì, Ngân sài hồ; nhiệt vào huyết có chảy máu thêm Xích thược, Bạch mao căn; tâm phiền mất ngủ thêm Chi tử, Liên tâm.[1]
5. Lưu ý an toàn
Me & Qi ghi tránh khi sốt do ngoại cảm thực nhiệt, dương hư hoặc tỳ vị hàn, âm hư sắp co giật; thận trọng khi tỳ hư phân lỏng và khi có thai (Đơn bì).[1] Sốt kéo dài không rõ nguyên nhân, sụt cân cần được khám và xét nghiệm (lao, nhiễm trùng, bệnh máu…).
Kết luận
Thanh hao miết giáp thang dưỡng âm thấu nhiệt cho sốt đêm do tà ẩn âm phận; Miết giáp và Thanh hao làm quân, phối hợp “vào – ra”.[1][2]