Phương Tễ

Trư linh thang

Phương tễ · Khử thấp · 豬苓湯

Trư linh thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Trư linh thang – American Dragon ghi “lợi tiểu mà không làm tổn âm” – là bản “mát, có dưỡng âm” so với Ngũ linh tán.[1][2]

Trư linh thang – Phương tễ · Khử thấp
Trư linh thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Tiểu buốt kèm sốt, đau hông lưng, tiểu máu cần đi khám (nhiễm khuẩn tiết niệu, sỏi). A giao (keo da lừa) là dược liệu động vật – chỉ dùng nguồn nuôi hợp pháp, có kiểm nghiệm.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Trư linh Quân — 9–12 g
Phục linh Thần — 9–12 g
Trạch tả Thần — 9–12 g
Hoạt thạch Tá — 9–12 g
A giao Tá — 9–12 g Hòa tan riêng

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Trư linh thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Trư linh9–12 gLợi thủy thẩm thấp
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Phục linh9–12 gLợi thủy kiện tỳ
    Trạch tả9–12 gLợi thủy thanh nhiệt
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Hoạt thạch9–12 gThanh nhiệt lợi tiểu
    A giao9–12 gTư âm dưỡng huyết, chỉ huyết

Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Lợi thủy, thanh nhiệt, dưỡng âm.[1][2]

Chủ trị: Thủy nhiệt kết kèm âm hư: tiểu ít, khó, buốt, có thể tiểu máu, khát muốn uống, sốt nhẹ, bứt rứt mất ngủ, có thể tiêu chảy, ho, buồn nôn; lưỡi đỏ ít rêu, mạch tế sác.[1][2] Xem Bàng quang thấp nhiệt.

3. Phân tích phương

Trư linh là quân, Phục linh, Trạch tả là thần – lợi thủy thẩm thấp; Hoạt thạch thanh nhiệt lợi tiểu, A giao tư âm dưỡng huyết, chỉ huyết – để lợi tiểu mà không thương âm.[1][2] So với Ngũ linh tán (có Quế chi, Bạch truật – ôn dương hóa khí): bài này dùng khi có nhiệt và âm hư.[1]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: nhiệt lâm thêm Chi tử, Xa tiền tử; tiểu máu thêm Bạch mao căn, Đại kế, Tiểu kế; sỏi tiết niệu thêm Uy linh tiên; âm hư hư nhiệt thêm Tri mẫu, Hoàng bá; bí tiểu do khí trệ thêm Ô dược, Tiểu hồi.[1]

5. Lưu ý an toàn

American Dragon ghi chống chỉ định khi không có nhiệt, khi nhiệt nhiều mà âm tổn nặng, khi thấp quá nặng.[2] Me & Qi ghi tránh khi ra nhiều mồ hôi khát do vị táo, tiểu khó thể hàn; thận trọng khi tỳ dương hư phân lỏng, khi có thai (Hoạt thạch, thuốc lợi tiểu mạnh).[1]

Kết luận

Trư linh thang lợi thủy thanh nhiệt dưỡng âm cho thủy nhiệt kết kèm âm hư – lợi tiểu mà không tổn âm.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Zhu Ling Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 19/4/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Zhu Ling Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ