Phương Tễ

Quy tỳ thang

Phương tễ · Bổ ích · 歸脾湯

Quy tỳ thang: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Quy tỳ thang chữa đồng thời tâm và tỳ: Hoàng kỳ, Long nhãn làm quân, phối thuốc kiện tỳ ích khí và dưỡng tâm an thần.[1][2]

Quy tỳ thang – Phương tễ · Bổ ích
Quy tỳ thang
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Hoàng kỳ Quân — 12–18 g
Long nhãn Quân — 12–18 g
Nhân sâm Thần — 3–9 g
Bạch truật Thần — 9–18 g
Đương quy Thần — 3–9 g
Toan táo nhân Thần — 9–18 g
Phục thần Tá — 9–18 g
Viễn chí Tá — 3–6 g
Mộc hương Tá — 3–6 g
Chích cam thảo Sứ — 3–6 g
Sinh khương Sứ — 3–5 lát
Đại táo Sứ — 1–3 quả

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; American Dragon ghi thêm Phục linh và khoảng liều rộng hơn.[2] Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Quy tỳ thang
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Hoàng kỳ12–18 gBổ khí kiện tỳ
    Long nhãn12–18 gBổ tâm tỳ, dưỡng huyết an thần
  2. ThầnHỗ trợ vị quân
    Nhân sâm3–9 gBổ khí
    Bạch truật9–18 gKiện tỳ
    Đương quy3–9 gDưỡng huyết
    Toan táo nhân9–18 gDưỡng tâm an thần
  3. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Phục thần9–18 gNinh tâm an thần
    Viễn chí3–6 gAn thần, giao thông tâm thận
    Mộc hương3–6 gLý khí, chống nê trệ
  4. SứDẫn thuốc, điều hòa các vị
    Chích cam thảo3–6 gĐiều hòa
    Sinh khương3–5 látĐiều hòa tỳ vị
    Đại táo1–3 quảĐiều hòa tỳ vị

Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Ích khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm.[1][2]

Chủ trị: Tâm tỳ khí huyết đều hư: mất ngủ, hồi hộp, hay quên, mệt mỏi, ăn kém, sắc mặt vàng úa; tỳ không thống huyết: kinh nhiều hoặc rong kinh, dễ bầm tím, đại tiện ra máu.[1][2] Xem Tâm Tỳ lưỡng hư, Tỳ không thống huyết.

3. Phân tích phương

Hoàng kỳ bổ khí và Long nhãn bổ tâm tỳ là quân; Nhân sâm, Bạch truật giúp bổ khí, Đương quy dưỡng huyết, Toan táo nhân dưỡng tâm – là thần. Phục thần, Viễn chí an thần, Mộc hương lý khí để thuốc bổ không trệ – là tá.[1]

Tên “quy tỳ” nghĩa là đưa huyết trở về tỳ: tỳ khỏe thì sinh huyết và giữ huyết trong mạch.

4. Gia giảm và bài phát triển

Gia giảm theo Me & Qi: mất ngủ thêm Dạ giao đằng, Hợp hoan bì; xuất huyết do hàn thêm Ngải diệp sao, Can khương; can uất thêm Sài hồ, Mẫu đơn bì, Chi tử.[1]

5. Lưu ý an toàn

Chống chỉ định khi có lý nhiệt hoặc âm hư có nhiệt.[2] Rong kinh, xuất huyết kéo dài cần được khám để tìm nguyên nhân.

Kết luận

Quy tỳ thang ích khí bổ huyết, kiện tỳ dưỡng tâm cho tâm tỳ lưỡng hư và tỳ không thống huyết, Hoàng kỳ và Long nhãn làm quân.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Gui Pi Tang: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Gui Pi Tang – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ