Nhất quán tiễn: thành phần, công năng và phân tích
Nhất quán tiễn giải quyết mâu thuẫn “âm hư mà khí uất”: dùng nhiều vị dưỡng âm huyết, chỉ một vị Xuyên luyện tử lượng nhỏ để sơ can mà không hao âm.[1][2]

1. Thành phần
| Vị thuốc | Vai trò | Nguyên phương | Thang tham khảo | Ghi chú |
|---|---|---|---|---|
| Sinh địa | Quân | — | 18–30 g | |
| Đương quy | Thần | — | 9–12 g | |
| Câu kỷ tử | Thần | — | 9–18 g | |
| Sa sâm | Thần | — | 9–12 g | |
| Mạch môn | Thần | — | 9–12 g | |
| Xuyên luyện tử | Tá | — | 4,5–6 g |
Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]
Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.
- QuânChủ trị chứng chínhSinh địa18–30 gTư âm dưỡng huyết
- ThầnHỗ trợ vị quânĐương quy9–12 gDưỡng huyết nhu canCâu kỷ tử9–18 gBổ can thậnSa sâm9–12 gDưỡng âmMạch môn9–12 gDưỡng âm
- TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụXuyên luyện tử4,5–6 gSơ can tiết nhiệt
Bài không có vị sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?
2. Công năng và chủ trị
Công năng: Tư âm sơ can.[1][2]
Chủ trị: Can thận âm hư, can khí uất trệ: đau tức ngực sườn, miệng họng khô, miệng đắng, ợ chua, chóng mặt, bụng đầy; lưỡi đỏ khô ít rêu, mạch tế hoặc huyền hư.[1][2] Xem Can âm hư, Can Thận âm hư.
3. Phân tích phương
Sinh địa lượng lớn là quân, tư âm; Đương quy, Câu kỷ tử, Sa sâm, Mạch môn là thần, dưỡng âm huyết.[1] Xuyên luyện tử là tá, lượng nhỏ, sơ can tiết nhiệt – cay đắng mà lạnh nên không làm khô âm như các vị lý khí cay ấm.[1][2]
So với Tiêu dao tán (can uất kèm huyết hư, tỳ hư), bài này dùng khi âm hư rõ, lưỡi đỏ khô.[1]
4. Gia giảm và bài phát triển
Me & Qi nêu: miệng đắng khô thêm Hoàng liên; táo bón thêm Qua lâu nhân; ra mồ hôi do hư nhiệt thêm Địa cốt bì; đờm nhiều thêm Xuyên bối mẫu; lưỡi đỏ khô nhiều thêm Thạch hộc; sườn có khối cứng thêm Miết giáp lưu ý có thai.[1]
5. Lưu ý an toàn
American Dragon ghi chống chỉ định khi đau ngực do đàm hoặc đàm thấp.[2] Đau hạ sườn phải kéo dài, vàng da, sụt cân cần khám gan mật; người đang có bệnh gan nên hỏi bác sĩ trước khi dùng thuốc.
Kết luận
Nhất quán tiễn tư âm sơ can cho can thận âm hư kèm khí uất; Sinh địa làm quân, Xuyên luyện tử lượng nhỏ.[1][2]