Phương Tễ

Đan sâm ẩm

Phương tễ · Lý huyết · 丹參飲

Đan sâm ẩm: thành phần, công năng và phân tích

Cập nhật lần cuốiKhoảng 3 phút đọcKiểm duyệtTriều Đông Y
Nghe tóm tắtdưới 1 phút

Đan sâm ẩm chỉ ba vị: Đan sâm gấp 5–10 lần hai vị hành khí – hoạt huyết là chính, hành khí để huyết đi.[1][2]

Đan sâm ẩm – Phương tễ · Lý huyết
Đan sâm ẩm
Về dùng thuốc: Bài phân tích bài thuốc để học tập. Lượng các vị là tham khảo cho người kê đơn, không phải hướng dẫn tự bốc, tự sắc. Thuốc cổ truyền có thể gây tác dụng phụ và tương tác với thuốc tây; chỉ dùng khi có thầy thuốc chỉ định.
Đau thắt ngực, khó thở, vã mồ hôi là cấp cứu tim mạch – gọi 115. Không dùng khi có thai; không dùng khi đang chảy máu hoặc có rối loạn đông máu; thận trọng với thuốc chống đông, chống kết tập tiểu cầu; ngừng trước phẫu thuật theo chỉ dẫn của bác sĩ. Đan sâm tương tác mạnh với warfarin.[1]

1. Thành phần

Vị thuốc Vai trò Nguyên phương Thang tham khảo Ghi chú
Đan sâm Quân — 15–30 g
Đàn hương Tá — 3–5 g Cho vào sau
Sa nhân Tá — 3–5 g Cho vào sau

Nguồn bảng: [1]; phân vai: [1]

Cột “thang tham khảo” theo [1]; các tài liệu khác ghi khoảng liều khác nhau[2]. Lượng chỉ để người kê đơn tham khảo.

Quân · Thần · Tá · SứVai trò từng vị trong Đan sâm ẩm
  1. QuânChủ trị chứng chính
    Đan sâm15–30 gHoạt huyết khứ ứ
  2. TáPhụ tá, chế bớt tác dụng phụ
    Đàn hương3–5 gHành khí chỉ thống
    Sa nhân3–5 gHành khí hòa vị

Bài không có vị thần, sứ riêng. Lượng ghi trên thẻ là liều thang tham khảo. Sơ đồ dựng tự động từ bảng thành phần · Quân – thần – tá – sứ là gì?

2. Công năng và chủ trị

Công năng: Hoạt huyết khứ ứ, hành khí chỉ thống.[1][2]

Chủ trị: Khí trệ huyết ứ ở trung, thượng tiêu: đau nhói cố định ở thượng vị hoặc ngực, ấn hoặc ăn vào đau hơn, tức ngực, ăn kém; môi mặt sạm tía, lưỡi tía có điểm ứ.[1][2] Xem Ứ huyết, Tâm mạch ứ trở.

3. Phân tích phương

Đan sâm lượng lớn là quân, hoạt huyết khứ ứ; Đàn hương, Sa nhân hành khí hòa vị chỉ đau – “khí hành thì huyết hành”.[1][2]

4. Gia giảm và bài phát triển

Me & Qi nêu: ứ nặng đau nhói thêm Uất kim, Nhũ hương; can khí phạm vị thêm Mộc hương, Ô dược; ứ có nhiệt thêm Xuyên luyện tử, Diên hồ sách; đau bụng kinh thêm Đương quy, Xuyên khung; hung tý có đàm thêm Qua lâu, Giới bạch. Hay phối với Thất tiếu tán.[1]

5. Lưu ý an toàn

Hai nguồn ghi chống chỉ định khi có thai, khi đang chảy máu.[1][2] Me & Qi ghi thêm tránh dùng cùng warfarin; thận trọng với aspirin, clopidogrel, digoxin; không dùng khi đau không do ứ.[1] Đau thượng vị kéo dài, nôn ra máu, phân đen cần nội soi.

Kết luận

Đan sâm ẩm hoạt huyết khứ ứ, hành khí chỉ thống; đau ngực phải loại trừ cấp cứu tim mạch.[1][2]

Tài liệu tham khảo

  1. Me & Qi. Dan Shen Yin: Benefits, Ingredients & Uses (cập nhật 23/5/2026)
  2. Penner J. (American Dragon). Dan Shen Yin – Chinese Herbs

Chi phí lưu trữ và vận hành website được tài trợ bởi Phòng Khám Chuyên Khoa Y Học Cổ Truyền Phúc An Duyên

Triều Đông Y và Bác Sĩ Chuyên Khoa 1 Võ Thị Hồng Ngọc (Bác Sĩ Ngọc Ơi) Tham Vấn Phát Triển Chuyên Môn và Nhận Phản Hồi Góp Ý Tại Phần Liên Hệ